Moulin de Kerbroué

Moulin de Kerbroué to działający wiatrak w La Turballe, na półwyspie Guérande w departamencie Loire-Atlantique. Stoi na wzniesieniu otwartym na wiatry od morza i od słonych bagien, w otoczeniu typowym dla bretońskiego wybrzeża — niskiej zabudowy, żywopłotów i pól. To jeden z ostatnich dwóch wiatraków na półwyspie, które wciąż mielą zboże, a nie tylko stoją jako pamiątka po epoce przedprzemysłowej.

Skąd się wziął ten wiatrak?

Moulin de Kerbroué zbudowano w 1746 roku jako tzw. moulin tour — murowaną wieżę z ruchomym, obracającym się dachem, na którym mocowano skrzydła. W pierwotnej wersji miał dwa poziomy, płócienne skrzydła i jedną parę kamieni młyńskich. To skromna konstrukcja, typowa dla setek wiatraków, które w XVIII wieku pracowały wzdłuż wybrzeża Atlantyku, mieląc zboże dla lokalnych gospodarstw.

Jak zmieniał się młyn w XIX wieku?

W 1893 roku właściciele przeprowadzili gruntowną modernizację. Budynek podwyższono, dodano drugą parę kamieni młyńskich oraz niewielki dodatkowy mechanizm mielący. Zamontowano także system Bertona — rozwiązanie pozwalające regulować ustawienie skrzydeł bez wychodzenia na zewnątrz, prosto z wnętrza wiatraka — oraz mechanizm automatycznie ustawiający dach i skrzydła w stronę wiatru. Dzięki temu młyn mógł pracować efektywniej i przy silniejszym wietrze mielił nawet do 100 kilogramów pszenicy na godzinę.

Kto pracował w młynie i kiedy przestał działać?

Od 1810 roku młynem zajmowała się rodzina Nogues — pięć pokoleń młynarzy przekazywało sobie zawód i budynek. Ostatni z rodu, Fernand Nogues, zakończył działalność w 1969 roku, gdy tradycyjne wiatraki przegrały konkurencję z przemysłowymi młynami. Budynek przez lata stał bez funkcji, aż w 1999 roku przejęła go gmina La Turballe, która przeprowadziła jego renowację.

Kto dziś opiekuje się młynem?

Od 2004 roku prowadzenie młyna powierzono stowarzyszeniu Au Gré des Vents. Jego członkowie utrzymują mechanizm w stanie sprawności, mielą mąkę tak jak robili to młynarze sto lat temu i prowadzą zwiedzanie dla turystów. Na miejscu można kupić mąkę oraz chleb wypiekany z mąki wyprodukowanej w Kerbroué — to rzadka okazja, by spróbować produktu prosto z działającego, historycznego wiatraka.

Co można zobaczyć podczas wizyty?

Zwiedzanie trwa około 45 minut i prowadzi przez wszystkie poziomy wiatraka — od mechanizmu skrzydeł i systemu Bertona, przez komory z kamieniami młyńskimi, po miejsce, gdzie odbywa się przesiew i pakowanie mąki. Przy młynie działa też niewielkie muzeum, urządzone w byłym magazynie zboża i mąki. Wystawiono w nim przedmioty codziennego użytku z dawnych czasów: regionalne stroje, czepce (coiffes), gofrownice oraz koronki — elementy typowe dla tradycyjnego rzemiosła Bretanii.

Najczęstsze pytania

Czy Moulin de Kerbroué wciąż mieli zboże? Tak. To jeden z dwóch działających wiatraków na półwyspie Guérande — mechanizm jest w pełni sprawny, a mąkę produkuje się regularnie, nie tylko na pokaz.

Kiedy można zwiedzać wiatrak? Zwiedzanie indywidualne organizowane jest od kwietnia do października po rezerwacji telefonicznej. Grupy mogą rezerwować wizyty przez cały rok. Wizyta trwa około 45 minut.

Czym różni się Moulin de Kerbroué od typowego wiatraka? Kluczową różnicą jest system Bertona zamontowany w 1893 roku — pozwala on regulować skrzydła z wnętrza budynku, bez wychodzenia na zewnątrz, oraz automatycznie ustawiać dach w stronę wiatru.

Czy przy młynie można kupić mąkę lub chleb? Tak, na miejscu dostępna jest mąka mielona w młynie oraz chleb wypiekany z tej mąki, co jest jedną z atrakcji wizyty.