Moulin à vent

Moulin à vent to zabytkowy wiatrak stojący na skraju wzniesienia w Châtellenot, niewielkiej wsi w regionie Auksois we francuskiej Burgundii. Kamienna wieża wznosi się samotnie na krawędzi płaskowyżu, w otoczeniu pól i pastwisk typowych dla tej części Côte-d'Or, i od dekad jest jednym z niewielu materialnych świadków epoki, w której wiatraki dostarczały mąkę okolicznym gospodarstwom.

Gdzie znajduje się wiatrak i jak wygląda?

Budowla stoi niedaleko samej wsi, na krawędzi płaskowyżu, skąd otwiera się widok na okoliczne wzniesienia Auksois. To okrągła murowana wieża o wysokości 8,3 metra i średnicy 6 metrów, wzniesiona z bardzo grubych, siedemdziesięciocentymetrowych murów. W ścianach przebito dwoje drzwi i sześć kwadratowych okien — po trzy na każdym z dwóch pięter, oddzielonych drewnianym stropem. Do pierwszego piętra prowadzi kamienne, kręte schody wpuszczone wzdłuż muru, a wyżej, na drugie piętro, wchodzi się już po drewnianych stopniach.

Kiedy powstał i jak długo pracował?

Obecny wiatrak zbudowano w 1854 roku, w miejscu wcześniejszej, zniszczonej budowli. Mechanizm młyński, starszy niż sama wieża, przeniesiono tu z młyna w Arconcey — praktyka typowa dla regionu, gdzie kosztowne elementy mechaniczne wykorzystywano powtórnie przy budowie nowych obiektów. Wiatrak pracował jeszcze w 1958 roku, co czyni go jednym z najdłużej działających młynów wietrznych Auksois. Pierwotnie miał cztery skrzydła; w połowie XX wieku zachowały się już tylko dwa, a dziś wieża stoi całkowicie bez skrzydeł. Ostatnie kamienie młyńskie przewieziono do Montceau-Écharnant.

Dlaczego wiatrak jest objęty ochroną?

Ze względu na swoją rzadkość i dobry stan zachowania konstrukcji, wiatrak został wpisany do rejestru zabytków (monument historique) na mocy dekretu z 27 grudnia 1945 roku. Obecnie należy do rodziny Rouxel, która w latach 2011–2013 przeprowadziła jego kompletną renowację. Prace wsparły Regionalna Konserwacja Zabytków w Dijon, Rada Generalna Côte-d'Or oraz lokalne stowarzyszenie ASRU.21, zajmujące się ochroną dziedzictwa regionu.

Co warto wiedzieć przed odwiedzinami?

Wiatrak stoi w otwartym terenie na skraju płaskowyżu, dlatego najlepiej łączyć wizytę z krótkim spacerem od strony wsi — widoki na okoliczne wzgórza Auksois są tu jedną z głównych atrakcji. To obiekt prywatny, będący własnością rodziny, która go odrestaurowała, więc zwiedzanie ogranicza się zwykle do oglądania z zewnątrz. Warto zabrać dobre obuwie, bo dojście prowadzi przez pola i nieutwardzone ścieżki.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do wnętrza wiatraka? Wiatrak jest własnością prywatną rodziny Rouxel, dlatego zwiedzanie wnętrza nie jest standardowo dostępne dla turystów — obiekt ogląda się przede wszystkim z zewnątrz.

Czy wiatrak wciąż ma skrzydła? Nie. Pierwotnie miał cztery skrzydła, w połowie XX wieku zostały już tylko dwa, a obecnie wieża stoi bez żadnych skrzydeł.

Skąd pochodzi mechanizm młyński? Mechanizm, starszy niż sama wieża z 1854 roku, zakupiono i przeniesiono z młyna w Arconcey.

Kiedy wiatrak został odnowiony? Kompletną renowację przeprowadzono w latach 2011–2013, z udziałem Regionalnej Konserwacji Zabytków w Dijon, Rady Generalnej Côte-d'Or i stowarzyszenia ASRU.21.