Moulin à eau de Saint-Cirq-Lapopie

Moulin à eau de Saint-Cirq-Lapopie to zabytkowy młyn wodny stojący nad rzeką Lot, na lewym brzegu, w miejscowości Saint-Cirq-Lapopie w departamencie Lot — jednej z „najpiękniejszych wiosek Francji". Budynek znajduje się w miejscu zwanym Portes-Roques i od dekad jest świadkiem zmieniających się losów rzemiosła młynarskiego w regionie doliny Lot.

Od kiedy istnieje ten młyn?

Najstarsza znana wzmianka o młynie pochodzi z 1317 roku — wtedy Sobirana de Gourdon wydzierżawiła obiekt, nazywany wówczas Lona, młynarzowi Bertrandowi Reyné. To sprawia, że historia zabudowań sięga średniowiecza, choć obecna forma budynku jest efektem kilku późniejszych przebudów.

Jak zmieniał się budynek na przestrzeni wieków?

Po wojnie stuletniej młyn najpewniej odbudowano — do dziś w komorze wodnej i na górnym poziomie zachowały się elementy konstrukcyjne z XV wieku. W 1474 roku współwłaściciele Saint-Cirq, Raimond de Saint-Cirq i Raimond de Cardaillac, wydzierżawili zabudowania młynarzowi Bertrandowi Delportowi. Kolejny zwrot w historii obiektu nastąpił znacznie później: w 1727 roku budynek był w stanie ruiny. Odbudował go Jean Fournier, chirurg z zawodu, który postawił od nowa piętro mieszkalne — dzięki temu młyn zyskał funkcję zarówno przemysłową, jak i mieszkalną.

Jak wyglądała praca młyna w XX wieku?

W 1927 roku w budynku działały jeszcze trzy pary kamieni młyńskich, a czwarta para napędzała pobliską wytwórnię drewnianych kranów (zaworów). Pięć lat później, w 1932 roku, jedną z par kamieni zastąpiono przekładnią z kątowym układem napędowym, obsługującą młynek marki Lafon oraz podwójny przetwornik Bühler zainstalowany na wyższym piętrze — to modernizacja typowa dla ówczesnych młynów przechodzących na bardziej przemysłową produkcję. W 1956 roku obiekt przekształcono w młyn hydrauliczny wyposażony w nowoczesne maszyny, jednak działalność produkcyjna ostatecznie zakończyła się w 1966 roku.

Czy młyn jest chroniony jako zabytek?

Tak. Fasady i dachy budynku zostały wpisane do rejestru zabytków (inscription au titre des monuments historiques) 17 września 1973 roku. Ochrona nie obejmuje całego wnętrza — dotyczy elewacji i pokrycia dachowego, co jest częstą praktyką przy tego typu obiektach przemysłowo-mieszkalnych we Francji. W dokumentacji katastralnej działka oznaczona jest numerem C 49.

Czy można dziś zwiedzić młyn?

Obiekt jest własnością prywatną i służy jako dom mieszkalny — obecni właściciele użytkują go jako drugą rezydencję i stopniowo prowadzą prace renowacyjne. Z tego powodu młyn nie jest ogólnodostępną atrakcją turystyczną z regularnymi godzinami otwarcia; można go natomiast zobaczyć z zewnątrz, przechadzając się brzegiem Lot w okolicach Saint-Cirq-Lapopie, co samo w sobie jest częstym punktem programu podczas wizyty w wiosce.

Dlaczego warto wiedzieć o tym miejscu, odwiedzając Saint-Cirq-Lapopie?

Saint-Cirq-Lapopie słynie przede wszystkim z malowniczej zabudowy skalnej wysoko nad rzeką, ale dolina Lot pod wioską ma również swoją historię gospodarczą, której ten młyn jest namacalnym świadkiem. Dla osób interesujących się nie tylko widokami, ale i dziedzictwem przemysłowym regionu, moulin à eau stanowi ciekawy przystanek — pokazuje, jak przez siedem wieków rzeka napędzała lokalną gospodarkę, od mielenia zboża po produkcję drewnianych elementów użytkowych.

Najczęstsze pytania

Od kiedy istnieje moulin à eau de Saint-Cirq-Lapopie? Pierwsza wzmianka pochodzi z 1317 roku, kiedy młyn wydzierżawiono młynarzowi Bertrandowi Reyné.

Kiedy młyn zakończył działalność produkcyjną? Produkcję zakończono w 1966 roku, po tym jak w 1956 roku obiekt zmodernizowano na młyn hydrauliczny.

Czy budynek jest wpisany do rejestru zabytków? Tak, fasady i dachy wpisano do rejestru zabytków 17 września 1973 roku.

Czy młyn można zwiedzać od wewnątrz? Nie — to prywatna rezydencja, niedostępna do zwiedzania; można ją jednak zobaczyć z zewnątrz nad brzegiem Lot.

Gdzie dokładnie stoi młyn? W miejscu zwanym Portes-Roques, na lewym brzegu rzeki Lot, w gminie Saint-Cirq-Lapopie.