Moulin de Bellerive

Moulin de Bellerive to zabytkowy młyn wodny stojący nad rzeką Aveyron w gminie Cayrac, w departamencie Tarn-et-Garonne we Francji. Choć od ponad stu lat nie mieli tu już mąki, budynek pozostaje jednym z ciekawszych przykładów przemysłowej architektury wiejskiej regionu i wciąż można go oglądać z drogi biegnącej wzdłuż rzeki.

Kiedy powstał młyn w Cayrac?

Obiekt wzniesiono w 1781 roku z inicjatywy Louisa Martina de Bellerive, od którego nazwiska pochodzi obecna nazwa młyna. To stosunkowo późna metryka jak na młyny wodne regionu Quercy — wiele z nich ma korzenie średniowieczne, ale Bellerive powstał już w dobie przedrewolucyjnej, jako inwestycja czysto gospodarcza.

Jak zbudowano Moulin de Bellerive?

Budynek ma trzy poziomy i został wzniesiony głównie z cegły, na kamiennym fundamencie. Charakterystycznym elementem jest wschodnia fasada, po stronie ujęcia wody, flankowana przez dwie okrągłe wieżyczki. Fundament opiera się na ośmiu murowanych, obłożonych kamieniem przyczółkach, które podpierają osiem komór z poziomymi kołami wodnymi (turbinami) — rozwiązanie typowe dla dużych młynów przemysłowych końca XVIII wieku, pozwalające na jednoczesną obsługę kilku mechanizmów.

Do czego służyły koła wodne?

Osiem turbin miało w Bellerive różne zadania. Cztery napędzały pary kamieni młyńskich do mielenia mąki, jedna obsługiwała bluterię — sito oddzielające mąkę od otrębów, dwie przekazywały moc do sąsiadującej z młynem piły mechanicznej (traka), a jedna służyła do pompowania wody. Taki podział funkcji sprawiał, że młyn działał właściwie jako mały zakład przemysłowy, a nie tylko punkt przemiału zboża dla okolicznych gospodarstw.

Co przerwało działalność młyna?

Historia Bellerive od początku była naznaczona problemami z jazem. Już zimą 1783 roku, dwa lata po uruchomieniu, powódź uszkodziła konstrukcję odpowiadającą za pobór wody, co skomplikowało dalszą eksploatację. Młyn mimo to pracował przez kolejne dekady, aż w 1911 roku kolejne pęknięcie jazu doprowadziło do ostatecznego zatrzymania produkcji. Od tego czasu obiekt nie wrócił już do pełnej działalności przemysłowej.

Czy młyn był kiedyś odnawiany?

W połowie lat 80. XX wieku Association Midi-Pyrénées pour la Sauvegarde du Patrimoine podjęło próbę uratowania budynku — oczyszczono otoczenie i odbudowano konstrukcję dachu. Prace remontowe zostały jednak przerwane i nie doprowadzono ich do końca, dlatego młyn do dziś nosi znaki wieloletniego nieużytkowania.

Czy Moulin de Bellerive jest zabytkiem?

Tak. 30 maja 1989 roku młyn został wpisany do rejestru zabytków (monument historique, wpis „inscrit"), co potwierdza jego wartość jako świadka lokalnej historii przemysłu wodnego nad Aveyron.

Czy można zwiedzić młyn od wewnątrz?

Moulin de Bellerive jest własnością prywatną, dlatego wnętrze nie jest udostępnione turystom. Budynek można natomiast obejrzeć z zewnątrz — jest dobrze widoczny z drogi prowadzącej wzdłuż rzeki, co czyni go łatwym punktem na trasie zwiedzania okolic Cayrac.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Moulin de Bellerive? Młyn stoi na prawym brzegu rzeki Aveyron, w gminie Cayrac, w departamencie Tarn-et-Garonne, w regionie Oksytania.

Kto zbudował młyn i kiedy? Młyn powstał w 1781 roku z inicjatywy Louisa Martina de Bellerive.

Ile kół wodnych miał młyn? Osiem poziomych turbin wodnych, obsługujących mielenie mąki, sito bluteryjne, pobliską piłę mechaniczną i pompę wody.

Kiedy młyn przestał działać? Ostatecznie w 1911 roku, po kolejnym uszkodzeniu jazu na rzece.

Czy młyn można zwiedzać? Nie od wewnątrz — to własność prywatna. Można go jednak zobaczyć z drogi biegnącej przy rzece.

Czy młyn jest chroniony jako zabytek? Tak, od 30 maja 1989 roku figuruje w rejestrze zabytków (monument historique).