Monumento a los caídos del cuartel del Simancas

Monumento a los caídos del cuartel del Simancas w Gijón to pomnik wojenny wmurowany w fasadę dzisiejszego Colegio de la Inmaculada, jezuickiej szkoły, która przed wojną domową była koszarami 40. Pułku Piechoty Górskiej „Simancas". Miejsce to na trwałe wpisało się w historię Asturii latem 1936 roku, gdy koszary stały się areną jednego z najdłuższych oblężeń wojny domowej w regionie.

Gdzie stoi pomnik i co dziś znajduje się w tym miejscu?

Budynek dawnych koszar znajduje się w Gijón i obecnie służy jako szkoła prowadzona przez Towarzystwo Jezusowe. Płaskorzeźbiony zespół pomnikowy umieszczono na fasadzie budynku, dzięki czemu można go oglądać z ulicy, choć sam gmach pozostaje własnością prywatną instytucji edukacyjnej, a nie obiektem publicznym.

Jaka historia kryje się za tym miejscem?

20 lipca 1936 roku, na początku wojny domowej, pułkownik Antonio Pinilla stanął na czele garnizonu liczącego około 350 żołnierzy, wspieranych przez saperów i część miejscowych falangistów, i przyłączył się do wojskowego zrywu przeciw Republice. Koszary zostały otoczone przez oddziały milicji robotniczej i przez kolejne 33 dni broniły się przed kolejnymi atakami — szturmami piechoty, ostrzałem artyleryjskim różnych kalibrów, nalotami lotniczymi oraz próbą wysadzenia murów za pomocą podziemnego tunelu wypełnionego dynamitem. Obrona zakończyła się 21 sierpnia 1936 roku, gdy milicjanci zdobyli zrujnowany budynek.

Ile osób zginęło i jak są upamiętnione?

Na powierzchni pomnika wyryto ponad 126 nazwisk poległych, których dane zebrał w tamtym czasie dziennikarz Joaquín Alonso Bonet. Lista ta pozostaje głównym udokumentowanym źródłem identyfikacji osób związanych z obroną koszar.

Kto stworzył pomnik i kiedy go odsłonięto?

Pomnik odsłonięto 3 listopada 1958 roku, ponad dwadzieścia lat po wydarzeniach, które komemoruje. Za część architektoniczną odpowiadał Luis Moya Blanco, ten sam architekt, który zaprojektował Universidad Laboral w Gijón, jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków miasta. Autorem części sculpturalnej — rzeźb i reliefów — był Manuel Álvarez Laviada. Połączenie monumentalnej architektury i figuratywnej rzeźby jest typowe dla estetyki pomników wznoszonych w Hiszpanii w połowie XX wieku.

Czy pomnik wzbudza kontrowersje?

Tak jak wiele miejsc pamięci związanych z wojną domową w Hiszpanii, monument bywa przedmiotem publicznej debaty. Media lokalne i krajowe wielokrotnie informowały o dyskusji na temat statusu pomnika w kontekście przepisów dotyczących pamięci demokratycznej oraz o braku jednoznacznych działań władz wobec obiektu znajdującego się na terenie prywatnej szkoły. Dla osób zwiedzających Gijón miejsce to stanowi punkt wyjścia do refleksji nad złożoną historią miasta w XX wieku, niezależnie od ocen politycznych, które pomnik wciąż wywołuje.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się pomnik? Na fasadzie budynku dawnych koszar Simancas w Gijón, w którym obecnie działa Colegio de la Inmaculada.

Czy pomnik można zwiedzać od wewnątrz? Sam pomnik to płaskorzeźbiony zespół umieszczony na zewnętrznej fasadzie, widoczny z ulicy; budynek szkoły jest obiektem prywatnym i nie służy zwiedzaniu turystycznemu.

Kto zaprojektował pomnik? Architektura jest dziełem Luisa Moyi Blanco, a część sculpturalna Manuela Álvareza Laviady; pomnik odsłonięto w 1958 roku.

Jakie wydarzenie historyczne komemoruje pomnik? 33-dniowe oblężenie koszar Simancas podczas hiszpańskiej wojny domowej w 1936 roku oraz pamięć poległych, których nazwiska wyryto na jego powierzchni.