Monument to the victims of the cruiser Baleares

Monument ku czci ofiar krążownika Baleares stoi w Parc de la Feixina w Palmie, tuż przy nadmorskiej promenadzie, i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych, choć wciąż kontrowersyjnych pomników w mieście.

Co to za pomnik?

Budowla ma formę latarni morskiej — wysoka, biała wieża widoczna z daleka, ustawiona w niewielkim parku nieopodal portu. Zaprojektowali ją architekci Francesc Roca i jego syn Antoni Roca, a część rzeźbiarską wykonał Josep Ortells. Pomnik odsłonięto 16 maja 1947 roku, kilka lat po zakończeniu hiszpańskiej wojny domowej.

Upamiętnia załogę krążownika Baleares, okrętu zatopionego 6 marca 1938 roku przez torpedy sił republikańskich. W katastrofie zginęło niemal 800 marynarzy — większość źródeł podaje liczbę zbliżoną do 786–788 ofiar. Wśród nich był również jeden marynarz brytyjskiej Royal Navy, obecny na pokładzie w ramach misji obserwacyjnej.

Dlaczego jest kontrowersyjny?

Baleares walczył po stronie frankistowskiej, dlatego pomnik od dekad budzi spory polityczne. W ramach hiszpańskiej ustawy o pamięci demokratycznej, mającej na celu usuwanie z przestrzeni publicznej symboli kojarzonych z dyktaturą Franco, władze zdecydowały o demontażu monumentu. Decyzja zapadła w 2026 roku i wywołała ożywioną debatę wśród mieszkańców Palmy oraz historyków — jedni widzą w pomniku upamiętnienie zwykłych ofiar wojny, inni symbol reżimu.

Jeśli planujesz wizytę, warto sprawdzić na miejscu, czy monument wciąż stoi w pierwotnej formie, ponieważ decyzje o jego usunięciu mogą zostać zrealizowane w najbliższym czasie.

Jak dotrzeć?

Parc de la Feixina leży w samym centrum Palmy, praktycznie na styku starego miasta i linii brzegowej. Z katedry La Seu dojście zajmuje spokojnym krokiem około 15–20 minut wzdłuż promenady Passeig Marítim. To także wygodny punkt dla osób poruszających się rowerem miejskim lub korzystających z lokalnych autobusów kursujących wzdłuż wybrzeża. Dojazd samochodem jest możliwy, choć w sezonie letnim parkingi w okolicy bywają zapełnione — łatwiej zostawić auto dalej i dojść pieszo.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Park sam w sobie jest przyjemnym miejscem na krótki odpoczynek — zieleń, ławki i widok na zatokę Palmy. Stąd blisko do przystani jachtowej oraz do deptaku prowadzącego w stronę katedry i starówki. To dobre miejsce na przystanek w trakcie dłuższego spaceru po nadmorskiej części miasta, zwłaszcza wieczorem, gdy zachodzące słońce oświetla wieżę monumentu.

Kiedy przyjechać?

Najlepiej odwiedzić to miejsce wcześnie rano lub późnym popołudniem, kiedy temperatura jest znośna, a światło korzystne do zdjęć. W ciągu dnia okolica bywa mocno nasłoneczniona i pozbawiona cienia, co w środku lata może być męczące podczas dłuższego postoju.

Najczęstsze pytania

Co symbolizuje pomnik? Upamiętnia załogę krążownika Baleares zatopionego w 1938 roku podczas hiszpańskiej wojny domowej.

Dlaczego pomnik jest usuwany? Ponieważ okręt walczył po stronie frankistowskiej, a hiszpańskie prawo o pamięci demokratycznej nakazuje usuwanie symboli związanych z dyktaturą.

Czy pomnik nadal stoi? Decyzję o demontażu podjęto w 2026 roku, dlatego przed wizytą warto sprawdzić aktualny status na miejscu.

Jak długo trwa zwiedzanie? To niewielki punkt widokowy — wystarczy 10–15 minut, chyba że łączysz go z dłuższym spacerem po promenadzie.