monument to Hana Kvapilová

Pomnik Hany Kvapilovej to biały marmurowy monument poświęcony jednej z najsłynniejszych czeskich aktorek przełomu XIX i XX wieku, stojący w Kinského zahradzie na praskim Smíchovie. Rzeźba przedstawia siedzącą postać w jednej z najbardziej rozpoznawalnych ról artystki i od ponad stu lat pozostaje cichym zakątkiem parku na zboczu Petřína.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Monument znajduje się w Kinského zahradzie, w zaciszu między dawnym letohrádkiem Kinských – dziś siedzibą Muzeum Etnograficznego (Národopisné muzeum) – a ulicą Holečkovą. To fragment parku położony na zboczu Petřína, przy jego południowym murze, z dala od głównych alejek i najbardziej uczęszczanych tras spacerowych.

Kto jest autorem rzeźby i kiedy powstała?

Pomnik zaprojektował Jan Štursa (1880–1925), jeden z czołowych czeskich rzeźbiarzy swojej epoki. Pracował nad kompozycją kilka lat, od około 1909 do 1912–1913 roku. Sam blok białego marmuru, sprowadzony z tyrolskiego Laas, w kamień obrócił dworski kamieniarz Štursy, Otakar Velínský. Gotowy monument ustawiono przy południowym murze ogrodu w 1914 roku.

Co przedstawia rzeźba?

Figura ukazuje aktorkę siedzącą, lekko odchyloną w fotelu – w pozie nawiązującej do jednej z jej najgłośniejszych kreacji, roli Ellidy Wangel w dramacie Henrika Ibsena „Pani z morza". Štursa świadomie wybrał tu bardziej klasyczne, tradycyjne ujęcie formy, rezygnując z odważniejszych, nowatorskich rozwiązań, które stosował w innych swoich pracach.

Kim była Hana Kvapilová?

Hana Kvapilová (1860–1907) urodziła się w Pradze jako Johanna Kubešová. Karierę aktorską rozpoczęła w 1886 roku w Divadle Švandy, a od 1888 roku występowała w Teatrze Narodowym (Národní divadlo), gdzie stała się jedną z najważniejszych aktorek swojego pokolenia. Była żoną dramaturga i reżysera Jaroslava Kvapila. Zmarła przedwcześnie, w wieku 46 lat, na dziedziczną cukrzycę; zgodnie z jej ostatnią wolą ciało poddano kremacji – w ówczesnych Austro-Węgrzech był to wybór wciąż rzadki i niekonwencjonalny.

Dlaczego wybrano akurat to miejsce?

Kinského zahrada, dawny park krajobrazowy założony przy letohrádku rodziny Kinskich na zboczu Petřína, od dawna pełni rolę spokojnej, zielonej przestrzeni pamięci w tej części Pragi. Ustawienie tu pomnika aktorki tak ściśle związanej z praskim życiem teatralnym wpisało się w charakter miejsca – zacisznego, z dala od zgiełku centrum, a jednocześnie łatwo dostępnego dla mieszkańców Smíchova i Petřína.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Pomnik nie stoi przy głównych alejkach parku, lecz w bocznym zakątku przy murze granicznym ogrodu, więc warto uzbroić się w chwilę cierpliwości przy szukaniu go. To dobre uzupełnienie spaceru po Petříně i Kinského zahradzie dla osób zainteresowanych historią czeskiego teatru, a nie typowy punkt na standardowej trasie turystycznej po Pradze. W pobliżu znajduje się też sam letohrádek Kinských, dziś mieszczący ekspozycję etnograficzną, co pozwala połączyć odwiedziny obu miejsc w jednym spacerze.

Najczęstsze pytania

Kim była Hana Kvapilová? Czeską aktorką (1860–1907), od 1888 roku członkinią Teatru Narodowego w Pradze, jedną z najważniejszych postaci czeskiej sceny przełomu XIX i XX wieku.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? W Kinského zahradzie na Smíchovie, w zakątku między dawnym letohrádkiem Kinských a ulicą Holečkovą, przy południowym murze parku.

Kto jest autorem pomnika? Rzeźbiarz Jan Štursa, a w marmurze wykonał go kamieniarz Otakar Velínský.

Kiedy postawiono pomnik? W 1914 roku, po kilku latach pracy Štursy nad projektem od około 1909 roku.

Z czego wykonano pomnik? Z białego marmuru sprowadzonego z tyrolskiego Laas.

Jaką rolę przedstawia rzeźba? Kvapilową w postaci Ellidy Wangel z dramatu Ibsena „Pani z morza", jednej z jej najsłynniejszych kreacji.