Monte Ghiro City Cemetery

Cmentarz miejski Monte Ghiro (wł. Monte Giro) to główny cmentarz komunalny w Puli, w Istrii w Chorwacji. Dla odwiedzających jest przede wszystkim miejscem pamięci i świadectwem wielokulturowej historii miasta, a nie typową atrakcją turystyczną.

Czym jest cmentarz Monte Ghiro?

Cmentarz powstał w połowie XIX wieku. Historyk Raul Marsetič poświęcił mu monografię z 2013 roku, w której opisał jego rozwój w latach 1846–1947 i przedstawił go jako symbol tożsamości miasta oraz miejsce pamięci. Pula w tym okresie przechodziła kolejne zmiany państwowe, a układ nagrobków, nazwiska i napisy pokazują, jak zmieniał się skład jej mieszkańców.

Dlaczego jest uznawany za dobro kultury?

W 2010 roku rada miasta Puli uznała część cmentarza za dobro kultury o znaczeniu lokalnym. Ochroną objęto 1008 zespołów grobowych. Prace przy chronionych grobach wymagają zgody organu ochrony zabytków, dlatego nie wolno ich dowolnie przebudowywać ani usuwać.

Kto jest tu pochowany?

Na cmentarzu spoczywają mieszkańcy Puli różnych wyznań. Pochowano tu także pulskich Żydów: w mieście funkcjonowały dwa cmentarze komunalne, a Monte Ghiro był jednym z nich i miał osobną część dla osób niekatolickich. Po I wojnie światowej te kwatery przestały być używane. Osobny cmentarz żydowski w Puli leży przy ulicy Rikarda Katalinića Jeretova.

Księgi pochówków

W ramach projektu wspieranego przez chorwackie Ministerstwo Kultury, Muzeum Historyczne i Morskie Istrii oraz miejską firmę pogrzebową Monte Giro zdigitalizowano jedenaście ksiąg pochówków: dziewięć z cmentarza miejskiego i dwie z cmentarza marynarki wojennej. To ważne źródło dla historyków i osób szukających śladów swoich przodków.

Czy cmentarz jest wciąż czynny?

Tak. Monte Ghiro nadal służy mieszkańcom Puli, a zarządza nim miejska spółka pogrzebowa. Co roku w Dzień Zaduszny odbywają się tu uroczystości. W 2024 roku, po mszy w katedrze w Puli, złożono wieńce najpierw na cmentarzu marynarki wojennej, a potem na cmentarzu cywilnym na Monte Giro.

Najczęstsze pytania

Czy cmentarz Monte Ghiro to to samo co cmentarz marynarki wojennej? Nie. Cmentarz marynarki wojennej (Marinefriedhof) to osobne, większe miejsce pochówku w Puli. Monte Ghiro to cmentarz cywilny.

Ile grobów jest pod ochroną? Ochroną objęto 1008 zespołów grobowych w uznanej części cmentarza.

Kiedy uznano go za dobro kultury? W 2010 roku, decyzją rady miasta Puli, jako dobro o znaczeniu lokalnym.

Jak się zachować podczas wizyty? Jest to czynny cmentarz, więc obowiązuje cisza i szacunek dla odwiedzających rodziny. Najlepiej unikać zwiedzania w trakcie uroczystości pogrzebowych i w okolicach Dnia Zaduszników, gdy przychodzi tu wielu mieszkańców.

Czy można tu znaleźć informacje o zmarłych? Tak, pomocne są zdigitalizowane księgi pochówków z cmentarza miejskiego, prowadzone dla Puli w dawnych dziesięcioleciach i udostępnione dzięki wspomnianemu projektowi.