Monastery of Bidaurreta

Klasztor Bidaurreta to zabytkowy zespół klasztorny w Oñati, w kraju Basków, na obrzeżach historycznego centrum miasta.

Kto założył klasztor i kiedy?

Fundatorem był Juan López de Lazarraga, oñatiarski szlachcic i sekretarz na dworze Królów Katolickich, wspólnie z żoną Juaną de Gamboa. Klasztor powstał w 1510 roku i miał służyć małżeństwu jako miejsce wiecznego spoczynku. Lazarraga, urodzony w Oñati w 1440 roku, zmarł w Madrycie w 1518 roku, cieszył się dużym zaufaniem korony kastylijskiej, co pozwoliło mu ufundować placówkę o wysokim znaczeniu religijnym dla regionu. Bidaurreta było pierwszym klasztorem żeńskim powstałym w Guipúzcoa, co czyni je miejscem istotnym nie tylko dla samego Oñati, ale dla całej historii zakonnej tej części Kraju Basków.

Jakie style architektoniczne można rozpoznać w budowli?

Zespół klasztorny łączy trzy epoki artystyczne: gotyk, mudejar i renesans, przy czym elementy renesansowe dominują w ogólnym wyrazie budowli. Najbardziej wartościowym elementem wnętrza jest retabl plateresque, dwupoziomowy ołtarz datowany na 1533 rok, wykonany przez pochodzącego z Oñati rzeźbiarza Juana de Olazarana. Pod względem chronologicznym uznaje się go za jedno z najwcześniejszych dzieł renesansowych na terenie Guipúzcoa, co podnosi wartość historyczną i artystyczną całego kompleksu. Ołtarz główny kościoła prezentuje zupełnie inną estetykę — powstał w latach 1751-1753 w stylu barokowym, na przejściu do rokoka, a jego drewniana konstrukcja pozostała niepozłocona, co nadaje jej surowszy, bardziej stonowany charakter w porównaniu z bogato złoconymi ołtarzami tamtej epoki.

Czy klasztor wciąż jest użytkowany przez zakonnice?

Tak, Bidaurreta pozostaje żywą wspólnotą religijną. Budynek zamieszkują mniszki klauzurowe z zakonu klarysek franciszkańskich, co oznacza, że część klasztoru pozostaje niedostępna dla zwiedzających — jest to aktywne miejsce modlitwy i życia zakonnego, nie tylko zabytek architektoniczny. Ta ciągłość funkcji od czasów założenia po dzień dzisiejszy jest rzadkością wśród podobnych obiektów w regionie i stanowi jeden z powodów, dla których miejsce zachowało swój oryginalny charakter.

Jakie niezwykłe odkrycie miało miejsce w klasztorze?

W 2008 roku w archiwach Bidaurreta odnaleziono najstarszy znany plan katedry w Sewilli. Odkrycie to wywołało zainteresowanie historyków architektury i konserwatorów, ponieważ dostarczyło nowych danych na temat wczesnych etapów budowy jednej z największych katedr gotyckich na świecie. Fakt, że dokument tej wagi przetrwał właśnie w niewielkim klasztorze na drugim końcu Półwyspu Iberyjskiego, pokazuje, jak ważnym archiwum religijnym i kulturalnym była i jest Bidaurreta.

Odwiedzając Oñati, warto zarezerwować czas na spokojne obejrzenie klasztoru z zewnątrz oraz — jeśli dostępność na to pozwala — wejście do części kościelnej, gdzie można zobaczyć oba wspomniane ołtarze. To miejsce dobrze uzupełnia wizytę w historycznym centrum miasta, znanym z uniwersytetu i licznych zabytków sakralnych.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się klasztor Bidaurreta? W Oñati, w prowincji Guipúzcoa, w Kraju Basków, w północnej Hiszpanii.

Kto ufundował klasztor? Juan López de Lazarraga wraz z żoną Juaną de Gamboa, w 1510 roku.

Jaki styl architektoniczny dominuje w klasztorze? Renesansowy, choć widoczne są też elementy gotyckie i mudejarskie.

Czy można zwiedzać klasztor? Budynek jest zamieszkany przez zakonnice klauzurowe, więc dostęp do wnętrz bywa ograniczony — warto to sprawdzić na miejscu przed wizytą.