Monasterio de San Blas, Cifuentes

Monasterio de San Blas to historyczny klasztor dominikanek związany z miejscowością Cifuentes, w prowincji Guadalajara, w regionie Alcarria. Dziś mało kto kojarzy tę nazwę z konkretnym budynkiem w okolicy, ale jego historia sięga połowy XIV wieku i łączy się z jedną z najciekawszych postaci średniowiecznej Kastylii.

Kto i kiedy założył klasztor?

W 1346 roku infant Don Juan Manuel — kastylijski możnowładca, wnuk Ferdynanda III i jeden z najważniejszych pisarzy średniowiecznej Hiszpanii, znany później jako autor zbioru opowiadań moralnych — ufundował żeński klasztor dominikański znany jako San Blas del Tovar. Miejscem fundacji uczynił okolice kaplicy poświęconej świętemu Błażejowi, wzniesionej tam, gdzie tradycja lokowała męczeństwo świętego. Aby nadać przedsięwzięciu odpowiednią rangę kościelną, Juan Manuel wystarał się u papieża Klemensa VI o dwie bulle: pierwsza formalnie zatwierdzała powstanie klasztoru, druga przyznawała odpusty pielgrzymom odwiedzającym grób świętego.

Gdzie dokładnie stał pierwotny klasztor?

Pierwsza wspólnota osiadła w okolicach Gárgoles de Arriba, wsi leżącej tuż obok Cifuentes, przy samej kaplicy świętego Błażeja. Wcześniej opiekę nad tym miejscem sprawowały miejscowe beatki — pobożne kobiety świeckie, które przez pokolenia dbały o relikwie i kult świętego. Mniszki dominikańskie przejęły tę tradycję i prowadziły tu życie kontemplacyjne przez większość średniowiecza.

Co się z nim stało później?

W pewnym momencie zakonnice opuściły pierwotną siedzibę przy Gárgoles, a miejsce to na jakiś czas zajęli mnisi. Wspólnota żeńska przeniosła się wówczas bliżej centrum życia miasteczka — do samej Cifuentes. Nie był to jednak koniec wędrówki: niedługo potem mniszki z Tovaru przeniosły się znacznie dalej, do Lermy w prowincji Burgos, gdzie na początku XVII wieku wzniesiono dla nich nowy, okazały budynek klasztorny. To właśnie tam, pod tą samą nazwą San Blas, wspólnota funkcjonuje do dziś.

Dlaczego warto poznać tę historię, będąc w Cifuentes?

Zwiedzając Cifuentes i sąsiednie wsie Alcarrii, warto wiedzieć, że to stąd wywodzi się jeden z historycznie ważniejszych żeńskich klasztorów dominikańskich w Hiszpanii — dziś kojarzony głównie z Lermą, ale mający korzenie w cieniu lokalnej kaplicy świętego Błażeja. To dobry pretekst, by porozmawiać o roli możnowładców takich jak Juan Manuel w budowaniu sieci klasztorów na kastylijskiej prowincji oraz o wędrownym charakterze niektórych średniowiecznych fundacji zakonnych, które — jak w tym przypadku — zmieniały lokalizację nawet kilkukrotnie na przestrzeni wieków.

Jak zaplanować wizytę w okolicy?

Cifuentes leży w sercu Alcarrii, niedaleko rzeki Cifuentes, w otoczeniu typowego dla regionu krajobrazu wapiennych wzgórz i dolin. To dobra baza wypadowa do zwiedzania okolicznych wsi, w tym Gárgoles de Arriba, z którym wiąże się pierwotna historia klasztoru. Warto łączyć wątek San Blas del Tovar z szerszym spacerem po średniowiecznym dziedzictwie regionu — Cifuentes i sąsiednie miejscowości zachowały wiele śladów swojej średniowiecznej przeszłości.

Najczęstsze pytania

Kto założył Monasterio de San Blas w Cifuentes? Klasztor ufundował w 1346 roku infant Don Juan Manuel, kastylijski arystokrata i pisarz, uzyskując na ten cel zgodę papieża Klemensa VI.

Gdzie dokładnie znajdował się pierwotny klasztor? W okolicach Gárgoles de Arriba, tuż przy Cifuentes, obok kaplicy poświęconej świętemu Błażejowi, w miejscu tradycyjnie łączonym z jego męczeństwem.

Czy klasztor nadal działa w Cifuentes? Nie — wspólnota zakonna opuściła okolice Cifuentes, przenosząc się najpierw do samego miasteczka, a później, na początku XVII wieku, do Lermy w prowincji Burgos, gdzie funkcjonuje pod tą samą nazwą do dziś.

Jaki był cel bulli papieskich uzyskanych przez Juana Manuela? Jedna z bulli formalnie zatwierdzała powstanie klasztoru, druga przyznawała odpusty pielgrzymom odwiedzającym grób świętego Błażeja przy kaplicy.