Molí d'Aire del Tossalet del Molí

Molí d'Aire del Tossalet del Molí to zabytkowy wiatrak stojący na wzgórzu Tossalet del Molí nad wsią Eslida, w Sierra de Espadán w prowincji Walencja. Obiekt zachował się jako jeden z niewielu przykładów wiatraków w tym regionie, gdzie do mielenia zboża zwykle wykorzystywano energię wody, nie wiatru.

Co to za budowla?

To dawny młyn wiatrowy do mielenia zboża, wzniesiony prawdopodobnie w XVIII lub XIX wieku. Konstrukcja ma kształt ściętego konusu, lekko owalną podstawę i wysokość około 3,80 metra. Grube mury wzniesiono z kamienia wapiennego spajanego zaprawą wapienno-piaskową, a całość wykończono wapienną pobiałą — typową dla lokalnej architektury wiejskiej tego okresu.

Skąd wzięła się ta budowla na wzgórzu?

Według miejscowych źródeł wieża mogła pierwotnie służyć jako pomocnicza strażnica zamku w Eslidzie, kontrolująca dostęp przez wąwóz Barranc de l'Oret. Gdy funkcja obronna przestała być potrzebna, obiekt przebudowano na wiatrak — rozwiązanie rzadkie w Sierra de Espadán, gdzie młyny wodne były znacznie popularniejsze niż wiatrowe.

Jak działał młyn?

Pierwotnie budowla miała drugi poziom, który nie zachował się do naszych czasów. Na drewnianej, krzyżowej konstrukcji wspartej na murach opierało się górne piętro, gdzie znajdował się mechanizm młyński wraz z kamieniami żarnowymi służącymi do mielenia zboża na mąkę. Najwyższe elementy — skrzydła, czapa (ruchoma pokrywa) oraz część mechanizmu — mogły się obracać, tak aby zawsze ustawić skrzydła w kierunku wiatru i wykorzystywać energię wietrzną niezależnie od jego kierunku.

Czy da się go dziś zobaczyć?

Wiatrak przetrwał do naszych czasów w formie wieży bez górnego piętra i mechanizmu młyńskiego, które nie zachowały się. W 2008 roku przeprowadzono prace restauracyjne, w ramach których wzmocniono i zabezpieczono górne partie murów, aby zatrzymać dalszą degradację obiektu. Dzięki temu Molí d'Aire pozostaje rozpoznawalnym punktem na wzgórzu, widocznym z okolicznych szlaków pieszych prowadzących przez tereny Sierra de Espadán, w tym w kierunku Cova de l'Oret.

Jak dotrzeć na miejsce?

Obiekt leży na wzniesieniu Tossalet del Molí, w bezpośrednim sąsiedztwie Eslidy. Do wiatraka prowadzą lokalne szlaki turystyczne łączące wieś z okolicznymi punktami krajoznawczymi, popularne wśród osób odwiedzających Sierra de Espadán pieszo lub na rowerze. Ze względu na położenie na wzgórzu warto zaplanować krótki, ale wznoszący podejście.

Najczęstsze pytania

Czym jest Molí d'Aire del Tossalet del Molí? Jest to zabytkowy wiatrak do mielenia zboża, wzniesiony w Eslidzie prawdopodobnie w XVIII lub XIX wieku, częściowo zachowany do dziś w formie kamiennej wieży.

Dlaczego ten wiatrak jest wyjątkowy w regionie? Bo w Sierra de Espadán dominowały młyny wodne — wiatraki, takie jak ten, były rzadkością, co czyni obiekt lokalną ciekawostką architektoniczną.

Czy budowla miała wcześniej inne przeznaczenie? Tak, według dostępnych źródeł mogła wcześniej funkcjonować jako pomocnicza wieża strażnicza związana z zamkiem w Eslidzie, kontrolująca dostęp przez wąwóz Barranc de l'Oret.

Czy wiatrak jest odnowiony i można go zwiedzać z zewnątrz? Konstrukcję poddano restauracji w 2008 roku, wzmacniając górne mury. Obiekt można oglądać z zewnątrz podczas wędrówki po szlakach w okolicy Eslidy.