Miguel Moya

Miguel Moya to pomnik jednego z najważniejszych hiszpańskich dziennikarzy przełomu XIX i XX wieku, stojący w madryckim Parku Retiro, w części sąsiadującej z dzielnicą Jerónimos. To miejsce warte odwiedzenia dla osób, które chcą zobaczyć mniej oczywistą stronę Retiro — nie fontanny i alejki, a hołd złożony ludziom pióra przez ich własne środowisko.

Kim był Miguel Moya?

Miguel Moya Ojanguren urodził się w Madrycie w 1856 roku i zmarł w San Sebastián w 1920 roku. Był prawnikiem, dziennikarzem i politykiem — zasiadał w Kortezach jako senator i deputowany w latach 1895–1925. Karierę prasową zaczynał jako redaktor „La Democracia" i „La América", kierował „El Comercio Español" (1877–1887) i „La Ilustración Hispano-Portuguesa" (1886), a od 1890 do 1906 roku stał na czele „El Liberal" — jednego z najważniejszych dzienników liberalnych tamtej epoki. Był też prezesem Sociedad Editorial de España, dużego wydawnictwa prasowego. Jego największym osiągnięciem organizacyjnym było założenie Asociación de la Prensa de Madrid — pierwszego w Hiszpanii związku zawodowego dziennikarzy — któremu przewodził od 1895 roku aż do śmierci w 1920.

Co zobaczysz przy pomniku?

Kompozycja to praca cenionego walenckiego rzeźbiarza Mariano Benlliure'a, zaprojektowana w 1927 roku na zamówienie Torcuato Luca de Teny, dyrektora dziennika „ABC", który sfinansował większość kosztów; resztę pokryła publiczna zbiórka wśród środowiska dziennikarskiego. Pomnik odsłonięto w maju 1928 roku.

Centralnym elementem jest wapienne popiersie Moyi w wieku dojrzałym, o poważnym, ale pogodnym wyrazie twarzy. Po bokach ustawiono dwie brązowe postawy reporterów w naturalnej wielkości — jeden notuje coś w notesie, drugi stoi w zamyśleniu, jakby czekał na wiadomość. Całość opiera się na granitowym cokole w kształcie kamiennej ławy, zdobionym geometrycznymi płaskorzeźbami. Na cokole wyryto napis: „MIGUEL MOYA / PERIODISTA / 1856 1920 / HOMENAJE DE SUS AMIGOS Y COMPAÑEROS" (Hołd od przyjaciół i kolegów). Popiersie ma wymiary około 1,20 × 0,80 × 0,40 m, boczne figury 1,70 × 0,50 × 0,40 m, a granitowy blok pod nimi 1,70 × 2,80 × 1,70 m.

Pomnik pierwotnie otoczony był metalową barierą ochronną, którą z czasem zastąpiono żywopłotem — dziś swobodnie można podejść do niego z każdej strony i obejrzeć detale z bliska.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Pomnik stoi w obrębie Parku Retiro, na terenie graniczącym z dzielnicą Jerónimos, blisko Paseo de Coches — jednej z głównych alej parku. Najłatwiej dotrzeć metrem do stacji Retiro (linia 2) lub Ibiza (linia 9), a stamtąd kilka minut spacerem w głąb parku. Park jest otwarty codziennie od wczesnego rana do zmierzchu, wstęp jest bezpłatny.

Najlepszy czas na wizytę to godziny poranne lub późne popołudnie, gdy światło korzystnie podkreśla rzeźbę i w parku jest mniej tłoczno. Wiosna i jesień to najwygodniejsze sezony pod względem temperatury — madryckie lato bywa bardzo upalne, a spacer po parku w środku dnia może być męczący.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pomnik Miguel Moyi? W Parku Retiro w Madrycie, w części przylegającej do dzielnicy Jerónimos, niedaleko Paseo de Coches.

Kto jest autorem pomnika? Rzeźbiarz Mariano Benlliure, jeden z najwybitniejszych hiszpańskich twórców pomników publicznych początku XX wieku.

Dlaczego dziennikarze postawili mu pomnik? Miguel Moya założył i przez 25 lat kierował Asociación de la Prensa de Madrid, pierwszym związkiem zawodowym dziennikarzy w Hiszpanii — pomnik jest wyrazem wdzięczności środowiska prasowego.

Czy wstęp do parku i do pomnika jest płatny? Nie, Park Retiro jest bezpłatnie dostępny dla wszystkich, a pomnik można obejrzeć bez ograniczeń w godzinach otwarcia parku.