Metánovské muzeum – Kabinet profesora Hrona

Metánovské muzeum – Kabinet profesora Hrona to niewielkie muzeum biograficzne w Metánovie, malowniczej miejscowości należącej administracyjnie do gminy Částrov w powiecie Pelhřimov, w kraju Vysočina. Placówka mieści się w budynku dawnej wiejskiej szkoły i w całości poświęcona jest postaci Jakuba Hrona Metánovského – lokalnego nauczyciela, wynalazcy i oryginała, którego pomysły wykroczyły daleko poza granice regionu.

Kim był profesor Hron?

Jakub Hron urodził się 4 czerwca 1840 roku właśnie w Metánovie, a zmarł 29 kwietnia 1921 roku. Z zawodu był nauczycielem, ale jego prawdziwą pasją były eksperymenty – językowe, techniczne i filozoficzne. Tworzył własne, oryginalne czeskie neologizmy, pisał wiersze i rozprawy filozoficzne, a przy tym konstruował drobne wynalazki mające ułatwiać codzienne życie. Największą sławę przyniósł mu tzw. „buňát" – opatentowany w 1891 roku kałamarz skonstruowany tak, by atrament się z niego nie rozlewał. Ten niepozorny przedmiot trafił podobno nawet na biurko Karla Čapka, jednego z najważniejszych czeskich pisarzy XX wieku, co samo w sobie mówi wiele o randze wynalazku prowincjonalnego pedagoga.

Co zobaczysz w muzeum?

Ekspozycja zajmuje jedną salę w odrestaurowanym budynku dawnej szkoły w Metánovie i koncentruje się na rzeczach, które Hron sam zaprojektował, zmodyfikował lub wynalazł. Wśród eksponatów znajdują się m.in. skonstruowane przez niego stołki do siedzenia, autorski wzorzec metra oraz tzw. „ruťáty" – przestrzenne obiekty jego pomysłu, trudne do jednoznacznego zaklasyfikowania, ale doskonale oddające ducha jego twórczej ekscentryczności. Do tego dochodzą przedmioty codziennego użytku z epoki, które pozwalają umieścić postać Hrona w kontekście życia wiejskiego przełomu XIX i XX wieku. Rdzeniem kolekcji pozostaje jednak wspomniany buňát wraz z dokumentacją innych jego patentów i językowych pomysłów – muzeum pełni tu funkcję nie tylko wystawy przedmiotów, ale też swoistego archiwum lokalnej pamięci o jednej z bardziej niezwykłych postaci regionu.

Jak dotrzeć?

Metánov to niewielka miejscowość w sercu Vysočiny, administracyjnie część gminy Częstrów (Částrov) w powiecie Pelhřimov. To dobry przystanek podczas zwiedzania mniej turystycznych, ale malowniczych zakątków tego regionu Czech, łączący się z trasami po okolicznych wsiach i mniejszych miejscowościach powiatu pelhřimovskiego. Ze względu na kameralny charakter muzeum warto planować wizytę jako element dłuższej wycieczki po regionie, a nie jako samodzielny cel podróży.

Kiedy przyjechać?

Muzeum jest dostępne do zwiedzania przez cały rok, jednak wyłącznie po wcześniejszym telefonicznym umówieniu terminu wizyty. To typowe rozwiązanie dla niewielkich, lokalnych placówek prowadzonych społecznie – warto skontaktować się z opiekunami muzeum z odpowiednim wyprzedzeniem, zwłaszcza planując wycieczkę spoza regionu.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstało muzeum? Muzeum zostało otwarte 19 maja 2007 roku, w budynku dawnej szkoły w Metánovie.

Kto prowadzi muzeum? Placówką opiekuje się Towarzystwo Oświatowe Jakuba Hrona wspólnie z gminą Częstrów (Částrov).

Czym był słynny „buňát" profesora Hrona? To opatentowany w 1891 roku, nierozlewający się kałamarz – najsłynniejszy wynalazek Jakuba Hrona, który miał trafić nawet na biurko pisarza Karla Čapka.

Czy do muzeum trzeba się wcześniej umawiać? Tak – zwiedzanie jest możliwe przez cały rok, ale wyłącznie po uprzednim kontakcie telefonicznym z opiekunami placówki.