Markuskirche

Markuskirche w Zurychu to reformowany kościół w dzielnicy Seebach, na północy miasta. Stoi na wzgórzu Buhnrain, przy Höhenring 56, i od ponad siedemdziesięciu lat wyznacza sylwetkę tej części Zurychu. To jeden z ciekawszych przykładów powojennej architektury sakralnej w Szwajcarii.

Co wyróżnia Markuskirche?

Świątynię wzniesiono w latach 1947–1948 według projektu architekta Alberta Heinricha Steinera. Najbardziej zaskakuje jej forma: budynek ma plan ośmioboku, a nie tradycyjny układ nawy i prezbiterium. Za ideą stoi wspólnota zebrana w kręgu wokół kazalnicy. Projekt wzbudzał w chwili powstania spory właśnie z powodu zerwania z dawnym schematem.

Konstrukcję tworzy żelbetowy szkielet, który dźwiga namiotowy dach. Ściany wykonano z bloków piaskowca z podmurówką z cegły. Światło dzienne wpada do wnętrza przez pas okien tuż pod dachem. Wzdłuż trzech boków ośmioboku biegnie empora.

Co zobaczysz w środku i wokół kościoła?

• Duży drewniany krzyż na ścianie za kazalnicą.
• Strop z białą gwiazdą na niebieskim tle, autorstwa Eugena Haefelfingera.
• Cztery tablice z Dekalogiem Konrada Grimmera oraz dywan przy kazalnicy dzieła Maxa Hunzikera i Lissy Funk.
• Organy firmy Orgelbau Kuhn z 1948 roku: 39 rejestrów na trzech manuałach i pedale, przebudowywane w 1985 i 2009 roku.
• Wolno stojącą wieżę o wysokości 35 metrów z zespołem pięciu dzwonów odlanych w odlewni H. Rüetschi (mniejsze w 1948, największy w 1953 roku).
• Ogród przed wejściem zaprojektowany przez architekta krajobrazu Gustava Ammanna.

Kościół przeszedł renowację w latach 1977–1978.

Jak Markuskirche wpisuje się w historię Seebach?

Seebach miało kościół już wcześniej: nowy budynek powstał tu w 1664 roku, a reformowana parafia została formalnie założona w 1863 roku. Markuskirche z lat 1947–1948 razem z pobliskimi budynkami szkolnymi, m.in. Buhnrain z lat 1931–1934, tworzy zespół na wzgórzu Buhnhügel. Inwentarz ISOS uznaje te obiekty za cechę charakterystyczną zabudowy Seebach.

Jak dojechać?

Seebach leży w północnej części Zurychu, a kościół znajduje się na wzniesieniu przy Höhenring. Najprościej dotrzeć tu komunikacją miejską z centrum miasta, a ostatni odcinek pokonuje się pieszo pod górę. Współrzędne: około 47,420 N, 8,541 E.

Kiedy warto przyjść?

Najlepiej w dzień, gdy widać bryłę kościoła i wieżę na tle wzgórza, a wnętrze doświetlone jest przez okna pod dachem. Godziny otwarcia i terminy nabożeństw oraz koncertów sprawdź na stronie reformowanej parafii Zürich-Seebach przed wizytą.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował Markuskirche w Zurychu? Autorem projektu jest Albert Heinrich Steiner, a kościół ukończono w 1948 roku.

Czym wyróżnia się budynek? Planem ośmioboku z namiotowym dachem i emporą na trzech bokach, a także wolno stojącą wieżą o wysokości 35 metrów.

Czy to jedyny kościół o tej nazwie? Nie. Markuskirche istnieją także w innych miejscowościach, m.in. w Bettlach w kantonie Solura. Ten opisany tu stoi w dzielnicy Seebach.

Czy warto zajrzeć do środka ze względu na organy? Tak. Instrument firmy Kuhn z 1948 roku ma 39 rejestrów i jest regularnie wykorzystywany w muzyce kościelnej.