Maritime and History Museum of the Croatian Littoral

Pomorski i Historyczny Muzeum Chorwackiego Przybrzeża (Maritime and History Museum of the Croatian Littoral) to jedna z najważniejszych instytucji kulturalnych Rijeki, gromadząca dziedzictwo regionu Primorje-Gorski Kotar od ponad wieku.

Gdzie się znajduje i jak dotrzeć?

Muzeum mieści się w dawnym Pałacu Gubernatorskim (Guvernerova palača) — zabytku chronionym prawem, który sam w sobie stanowi jeden z eksponatów. Budynek zaprojektował Alajos Hausmann, jeden z czołowych węgierskich architektów epoki, a jego budowę ukończono w 1896 roku, gdy Rijeka znajdowała się pod administracją węgierską. Reprezentacyjna bryła pałacu do dziś dominuje w panoramie centrum miasta i jest łatwo rozpoznawalna z nabrzeża oraz głównych ulic śródmieścia. Dotarcie na miejsce pieszo z centrum Rijeki zajmuje zwykle kilkanaście minut, a okolica dobrze obsługiwana jest przez miejską komunikację autobusową.

Co zobaczysz w środku?

Zbiory muzeum liczą ponad 60 000 obiektów, uporządkowanych w 47 kolekcjach tematycznych. Znajdziemy tu zabytki archeologiczne, przedmioty historyczne i kulturowe, dzieła sztuki oraz materiały dokumentujące tradycję i rzemiosło morskie regionu — od czasów prehistorycznych aż po współczesność. To właśnie morska historia Kwarneru i portowej Rijeki stanowi trzon ekspozycji: modele statków, narzędzia stoczniowe, mapy nawigacyjne i pamiątki po lokalnych armatorach pokazują, jak bardzo miasto było i pozostaje związane z żeglugą. Obok wątku morskiego muzeum prezentuje też szerszą historię regionu — od osadnictwa antycznego, przez wieki habsburskie, po burzliwy XX wiek.

Warto wiedzieć, że sam budynek pałacu jest częścią opowieści: reprezentacyjne wnętrza, klatka schodowa i sale reprezentacyjne odzwierciedlają styl architektury urzędowej Austro-Węgier z końca XIX wieku.

Kiedy przyjechać i na co zwrócić uwagę?

Instytucja przechodzi obecnie renowację energetyczną połączoną z relokacją, w związku z czym główny budynek — Pałac Gubernatorski — pozostaje czasowo zamknięty dla zwiedzających. Nie oznacza to jednak, że zbiory są niedostępne: muzeum prowadzi ekspozycje zamiejscowe, między innymi w Zbiorze Regionalnym w Kastavie oraz w Centrum Pamięci „Lipa pamięti" w miejscowości Lipa, upamiętniającym tragiczne wydarzenia z czasów II wojny światowej. Dodatkowo instytucja udostępnia wirtualny spacer po wszystkich swoich lokalizacjach, co pozwala zapoznać się z kolekcją zdalnie, jeszcze przed lub zamiast wizyty na miejscu. Planując wyjazd do Rijeki, warto sprawdzić aktualny status otwarcia głównej siedziby bezpośrednio przed wizytą, ponieważ prace remontowe mogą wpływać na dostępność poszczególnych sal.

Dlaczego warto poznać historię tego miejsca?

Muzeum istnieje od 128 lat, co czyni je jedną z najstarszych instytucji muzealnych na chorwackim wybrzeżu Adriatyku. Przez ten czas zgromadzona kolekcja rozrosła się do rozmiarów pozwalających opowiedzieć pełną historię regionu — od życia codziennego mieszkańców Kwarneru, przez rozwój portu w Rijece, aż po zmieniające się granice i przynależność państwową miasta na przestrzeni ostatnich stu kilkudziesięciu lat. Dla osób interesujących się historią żeglugi, architekturą habsburską lub dziejami Europy Środkowej to miejsce o dużej wartości poznawczej, a lokalizacja w reprezentacyjnym pałacu dodaje wizycie dodatkowego kontekstu architektonicznego.

Najczęstsze pytania

Czy muzeum jest obecnie otwarte dla zwiedzających? Główny budynek — Pałac Gubernatorski — jest czasowo zamknięty z powodu renowacji energetycznej i relokacji zbiorów. Dostępne są za to ekspozycje zamiejscowe w Kastavie i w Lipie.

Co jest głównym eksponatem muzeum? Sam budynek — dawny Pałac Gubernatorski z 1896 roku, zaprojektowany przez Alajosa Hausmanna — jest traktowany jako eksponat numer jeden, obok ponad 60 000 obiektów w 47 kolekcjach.

Jakiej tematyki dotyczą zbiory? Muzeum łączy tematykę morską (żegluga, port, stocznie) z szerszą historią i kulturą regionu Primorje-Gorski Kotar, od archeologii po XX wiek.

Czy da się zwiedzić zbiory bez wizyty na miejscu? Tak, muzeum oferuje wirtualny spacer po swoich lokalizacjach, dostępny online dla osób planujących lub uzupełniających wizytę.