Manoir de Marmont

Manoir de Marmont to XV-wieczny dwór szachulcowy stojący na niewielkim wzniesieniu w Bény, małej gminie w departamencie Ain, w regionie Owernia-Rodan-Alpy. Budynek uchodzi za jeden z ciekawszych przykładów architektury bresańskiej w regionie i od 1992 roku figuruje na liście francuskich zabytków.

Gdzie dokładnie znajduje się dwór?

Obiekt stoi przy Route du Manoir 850, w gminie Bény (kod pocztowy 01370). To okolica typowo wiejska, w krainie zwanej Revermont, na pograniczu Bresse i pierwszych wzniesień Jury. Manoir de Marmont jest własnością prywatną i nie jest udostępniony do zwiedzania wewnątrz – można go jednak swobodnie obejrzeć z zewnątrz, podziwiając charakterystyczną konstrukcję szkieletową.

Co czyni ten budynek wyjątkowym architektonicznie?

Dwór wyróżnia się konstrukcją pans de bois, czyli szachulcową, typową dla dawnej Bresse. To budowla o imponujących jak na wiejski dwór proporcjach: około 31 metrów długości, 11 metrów szerokości i 10 metrów wysokości. Obecność piętra – rzadkość w regionalnym budownictwie wiejskim – świadczy o pańskim, seniorialnym pochodzeniu rezydencji. Sama bryła, wznosząca się nad okoliczną równiną, do dziś robi wrażenie skalą jak na budynek drewniany.

Jaka jest historia tego miejsca?

Najstarsza, szlachecka część dworu pochodzi z 1434 roku, natomiast zabudowania gospodarcze dobudowano znacznie później, w 1840 roku. Teren, na którym stoi manoir, wchodził niegdyś w skład lenna Marmont w Revermont i aż do 1289 roku należał do domu burgundzkiego. W tym właśnie roku książę Robert II Burgundzki sprzedał posiadłość rodzinie Andelot, która na trwałe związała się z tym miejscem.

Na początku XIX wieku dawna rezydencja szlachecka straciła swój reprezentacyjny charakter i zaczęła funkcjonować jako zwykłe gospodarstwo rolne – stąd dobudowane w 1840 roku budynki gospodarcze. W 1900 roku majątek przeszedł w ręce rodziny Revel, później należał do rodziny Blanc. W 2007 roku dwór zmienił właściciela po raz kolejny, a nowi właściciele niemal od razu rozpoczęli prace renowacyjne, dzięki którym obiekt udało się usunąć z listy zabytków zagrożonych zniszczeniem.

Czy dwór jest chroniony prawnie?

Tak. Na mocy rozporządzenia z 23 lipca 1992 roku Manoir de Marmont – wraz z przylegającą studnią oraz zabudowaniami gospodarczymi – został wpisany do rejestru zabytków (monuments historiques) jako obiekt inscrit, czyli objęty ochroną konserwatorską niższego stopnia niż klasyfikacja pełna, ale nadal wiążącą prawnie dla właściciela.

Czy warto tu przyjechać?

Manoir de Marmont to atrakcja dla miłośników architektury wiejskiej i historii regionalnej, a nie klasyczny punkt turystyczny z infrastrukturą zwiedzania. Warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem okolicznych wsi Revermont i Bresse, znanych z charakterystycznej zabudowy szachulcowej oraz spokojnego, rolniczego krajobrazu Ain.

Najczęstsze pytania

Czy Manoir de Marmont można zwiedzać od środka? Nie. To prywatna posiadłość, mieszkalna i użytkowana rolniczo, niedostępna dla zwiedzających wewnątrz. Można natomiast obejrzeć budynek z zewnątrz, z drogi publicznej.

Ile lat ma ten dwór? Najstarsza, szlachecka część budowli pochodzi z 1434 roku, a więc liczy sobie niemal sześć wieków. Zabudowania gospodarcze są znacznie młodsze – dobudowano je w 1840 roku.

Dlaczego dwór wygląda inaczej niż typowe francuskie zamki? Bo nie jest zamkiem kamiennym, lecz dworem o konstrukcji szachulcowej (pans de bois), charakterystycznej dla dawnej Bresse. Ten sposób budowania z drewnianego szkieletu wypełnianego murem lub gliną był typowy dla regionalnej architektury wiejskiej.

Od kiedy obiekt jest chroniony jako zabytek? Od 23 lipca 1992 roku, kiedy to dwór, przylegająca studnia oraz budynki gospodarcze zostały wpisane do rejestru monuments historiques.