Manoir de la Hersardais

Manoir de la Hersardais to renesansowy dworek szlachecki w Plédéliac, niewielkiej gminie w departamencie Côtes-d'Armor, w sercu Bretanii. Budowla stoi na uboczu głównych szlaków turystycznych regionu, co czyni ją ciekawym celem dla miłośników architektury wiejskiej i historii lokalnych rodów.

Kto zbudował dworek i kiedy?

Manoir powstał pod koniec XVI wieku z inicjatywy rodu Hersart de la Villemarqué — nazwisko, które w XIX wieku rozsławił Théodore Hersart de La Villemarqué, znany zbieracz bretońskiego folkloru. Herb rodziny do dziś widnieje na portalu od strony południowej, co jest jednym z niewielu tak dobrze zachowanych detali heraldycznych w tej części regionu.

Jak wygląda architektura budynku?

Dworek zaprojektowano na planie litery L, wokół niegdyś zamkniętego dziedzińca. W narożniku wznosi się charakterystyczna wieża ze schodami — wewnątrz ukryte są drewniane, kręcone schody prowadzące na piętro. Wieżę wieńczy stożkowy dach kryty łupkiem, typowy dla bretońskiego budownictwa szlacheckiego tamtej epoki. Ściany wzniesiono z surowego granitowego rumoszu, a wnętrza piętra pokrywają tradycyjne płytki ceramiczne (tomettes). Budynek liczy jedną kondygnację na planie kwadratu, z dwoma pomieszczeniami na każdym poziomie — układ skromny, ale reprezentacyjny jak na potrzeby drobnej szlachty tamtego okresu.

Katastralny plan z 1838 roku pokazuje, że dziedziniec był niegdyś obudowany zabudowaniami gospodarczymi z trzech stron, a w jego obrębie stała gołębnik, dziś już nieistniejący. Zachowały się także studnia oraz ślady dawnego zaplecza rolniczego, choć nie zostały one szczegółowo zbadane przez konserwatorów.

Czy dworek można zwiedzać?

Manoir de la Hersardais pozostaje w rękach prywatnych i nie jest oficjalnie udostępniony do zwiedzania wnętrz. Nie figuruje na liście zabytków klasyfikowanych ani wpisanych do rejestru monumentów historycznych — jest natomiast odnotowany w ogólnym inwentarzu dziedzictwa architektonicznego Bretanii (baza Mérimée, numer IA22000206), gdzie opisano go podczas inwentaryzacji w 1999 roku. W latach 1975–1980 przeszedł prace restauracyjne, dzięki którym zachował swój historyczny wygląd. Turyści mogą podziwiać bryłę budynku i wieżę z zewnątrz, przy zachowaniu szacunku dla prywatności właścicieli.

Co warto wiedzieć, planując wizytę w okolicy?

Plédéliac leży w spokojnej, wiejskiej części Côtes-d'Armor, wśród typowo bretońskiego krajobrazu — pól, żywopłotów i kamiennych zagród. To dobre miejsce dla osób szukających kontaktu z lokalną historią z dala od tłumów, które odwiedzają wybrzeże Côte d'Émeraude. Warto zaplanować spacer po okolicy, by zobaczyć inne przykłady bretońskiego budownictwa wiejskiego z podobnej epoki.

Najczęstsze pytania

Czy Manoir de la Hersardais jest otwarty dla zwiedzających? Nie — to prywatna posiadłość, wnętrza nie są udostępniane publicznie. Bryłę i wieżę można oglądać z zewnątrz.

Z jakiego okresu pochodzi budynek? Dworek powstał pod koniec XVI wieku i był siedzibą rodu Hersart de la Villemarqué.

Czy to zabytek wpisany do rejestru monumentów historycznych? Nie, obiekt nie posiada statusu klasyfikowanego zabytku, ale jest opisany w ogólnym inwentarzu dziedzictwa architektonicznego regionu Bretanii.

Co jest najbardziej charakterystycznym elementem architektury? Narożna wieża ze stożkowym dachem, kryjąca drewniane schody kręcone, oraz herb rodziny na południowym portalu.