Mahamud Pillory

Rollo Jurisdiccional w Mahamud to kamienny słup pręgierzowy stojący na głównym placu tej niewielkiej miejscowości w prowincji Burgos, w hiszpańskim regionie Kastylia i León.

Gdzie stoi pręgierz i co reprezentuje?

Kolumna wznosi się na Plaza Mayor w Mahamud, obok kościoła parafialnego, w samym centrum wsi liczącej dziś około stu mieszkańców. Mahamud należy do komarki Arlanza i leży około 40 km na południowy zachód od Burgos. Rollo pochodzi z pierwszej połowy XVI wieku i był stawiany w miejscowościach, które otrzymały od Korony przywilej villazgo — prawo do własnej jurysdykcji i sprawowania sądów w imieniu króla. Sam słup stanowił widoczny symbol tej władzy: im wyższa i bogatsza kolumna, tym wyższy status prawny osady.

Jaką funkcję pełnił pręgierz w przeszłości?

Oprócz roli symbolu jurysdykcyjnego, rollo służył jako picota, czyli miejsce wykonywania kar i wystawiania na widok publiczny osób skazanych — funkcję tę pełnił szczególnie w okresie inkwizycji. Sprawowanie sądów w tym miejscu było też demonstracją władzy biskupa Burgos, pod którego wpływem znajdowała się okolica. Dziś na szczycie kolumny umieszczona jest figura Chrystusa, co zmieniło pierwotne, świeckie przeznaczenie obiektu w element o charakterze religijnym.

Co warto zobaczyć w sąsiedztwie pręgierza?

Bezpośrednio przy rollo stoi kościół parafialny pod wezwaniem św. Michała Archanioła, budowany etapami od XIII do XVIII wieku, dzięki czemu łączy elementy romańskie, gotyckie, renesansowe i barokowe. Świątynia ma trzy nawy i transept, a jej barokową fasadę zaprojektował José Cortés del Valle w 1772 roku. Wewnątrz zachował się romański chrzcielnica, ołtarz główny wykonany przez Domingo de Amberes w XVI wieku oraz retabulum św. Jana Chrzciciela w stylu plateresco, przypisywane szkole z Valmasedy.

Jaka historia kryje się za nazwą Mahamud?

Nazwa miejscowości ma arabskie korzenie i wiąże się z osadnictwem mozarabskim w początkach średniowiecza. Pierwsza pisana wzmianka o miejscowości, wówczas pod nazwą „Mahomat", pochodzi z 1050 roku. Wieś zapisała się w historii Kastylii w 1507 roku, gdy właśnie tutaj kardynał Francisco Jiménez de Cisneros otrzymał uroczyście biret kardynalski, a ceremonii przewodniczył osobiście król Ferdynand Katolicki. Na pamiątkę tego wydarzenia mieszkańców Mahamud do dziś nazywa się „gorretes", czyli „ci od czapek".

Najczęstsze pytania

Z jakiego wieku pochodzi rollo w Mahamud? Kolumna została wzniesiona w pierwszej połowie XVI wieku jako symbol przywileju villazgo przyznanego miejscowości przez Koronę.

Czym różni się rollo jurisdiccional od zwykłego pręgierza? Rollo jest przede wszystkim symbolem prawnym — oznacza posiadanie własnej jurysdykcji sądowej. Funkcja picoty, czyli miejsca kar publicznych, była tylko jednym z jego zastosowań, szczególnie w czasach inkwizycji.

Co znajduje się dziś na szczycie kolumny? Na szczycie umieszczona jest figura Chrystusa, co nadało obiektowi wymiar religijny w miejsce pierwotnie świeckiej, sądowej funkcji.

Skąd pochodzi nazwa miejscowości Mahamud? Nazwa ma arabskie pochodzenie i wiąże się z osadnictwem mozarabskim; pierwsza wzmianka pisana z 1050 roku podaje formę „Mahomat".