Los Millares

Los Millares to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych epoki miedzi na Półwyspie Iberyjskim — pozostałości obronnej osady sprzed ponad czterech tysięcy lat, położonej w prowincji Almería, we wspólnocie autonomicznej Andaluzja. Dziś to miejsce dla osób, które interesuje pradzieje Europy i chcą zobaczyć, jak wyglądały jedne z pierwszych zorganizowanych społeczności rolniczo-metalurgicznych na kontynencie.

Gdzie znajduje się Los Millares?

Stanowisko leży około 17 km na północ od miasta Almería, w granicach gminy Santa Fe de Mondújar. To lokalizacja o strategicznym znaczeniu już w czasach prehistorycznych — teren pozwalał na kontrolę okolicznych szlaków i dostęp do zasobów naturalnych, które wykorzystywali dawni mieszkańcy.

Czym była osada w Los Millares?

Był to chalkolityczny (eneolityczny) kompleks osadniczy, użytkowany od IV do końca III tysiąclecia p.n.e. Chalkolit to okres przejściowy między epoką kamienia a epoką brązu, w którym ludzie zaczynali posługiwać się metalami — głównie miedzią — obok tradycyjnych narzędzi kamiennych. Szacuje się, że osadę zamieszkiwało w tym czasie około tysiąca osób, co jak na standardy prehistoryczne było liczbą znaczną i świadczyło o dużym stopniu organizacji społecznej.

Los Millares uznawane jest za stanowisko eponimiczne — czyli takie, od którego wzięła nazwę cała jednostka kulturowa, w tym wypadku eneolityczna kultura Los Millares (nazywana też kulturą millarańską). Oznacza to, że wzorce osadnicze, wytwórcze i społeczne odkryte właśnie tutaj posłużyły archeologom jako punkt odniesienia do opisania szerszego zjawiska kulturowego obejmującego region południowo-wschodniej Hiszpanii w tamtym okresie.

Jak odkryto stanowisko?

Los Millares zostało odkryte w 1891 roku, w dość nietypowych okolicznościach — podczas prac budowlanych związanych z budową linii kolejowej w regionie. Odsłonięcie pozostałości dawnej osady sprowokowało zainteresowanie badaczy tamtej epoki i doprowadziło do pierwszych systematycznych prac wykopaliskowych.

Kto prowadził pierwsze badania?

Pierwsze wykopaliska na stanowisku przeprowadził Luis Siret, francuski inżynier i archeolog-amator, który w kolejnych latach po odkryciu prowadził tam prace badawcze. Siret jest dziś uznawany za jedną z kluczowych postaci w badaniach nad prehistorią południowo-wschodniej Hiszpanii, a jego wczesne prace w Los Millares położyły podwaliny pod dalsze, bardziej systematyczne badania tego okresu.

Czy wykopaliska trwają nadal?

Tak — badania archeologiczne na terenie Los Millares są kontynuowane do dziś. Stanowisko wciąż dostarcza nowych danych na temat organizacji społecznej, gospodarki i technologii ludów zamieszkujących ten obszar w epoce miedzi, a kolejne kampanie wykopaliskowe pozwalają stopniowo uzupełniać obraz życia sprzed tysięcy lat.

Najczęstsze pytania

Co oznacza określenie "stanowisko eponimiczne"? To miejsce, którego nazwa posłużyła do nazwania całej kultury archeologicznej rozpoznanej dzięki znaleziskom właśnie tam dokonanym — w tym przypadku kultury Los Millares.

Jak daleko od Almerii znajduje się Los Millares? Stanowisko leży około 17 kilometrów na północ od miasta Almería, w gminie Santa Fe de Mondújar.

Kiedy powstała osada i jak długo była użytkowana? Kompleks funkcjonował od IV tysiąclecia p.n.e. do końca III tysiąclecia p.n.e., a więc przez okres liczony w tysiącleciach.

Kiedy i jak odkryto stanowisko? Odkryto je w 1891 roku, przy okazji prac budowlanych przy linii kolejowej, co doprowadziło do pierwszych wykopalisk prowadzonych przez Luisa Sireta.