Lombrives

Grotte de Lombrives to jedna z największych jaskiń Europy, ukryta w zboczu góry nad doliną Ariège, w gminie Ornolac-Ussat-les-Bains, tuż obok miejscowości Ussat, kilka kilometrów na południe od Tarascon-sur-Ariège. Znajduje się na wschodnim skraju Parku Przyrody Pyrénées Ariégeoises, a jej korytarze ciągną się na kilka kilometrów w głąb skały. To miejsce, w którym prehistoria splata się z legendami o Katarach, królach Nawarry i naukowcach badających granice ludzkiego umysłu.

Dlaczego ta jaskinia jest wyjątkowa?

Lombrives bywa nazywana największą jaskinią kontynentu — jej zbadane korytarze i komory rozciągają się na dystans liczony w kilometrach, tworząc prawdziwy podziemny labirynt. Poszczególne sale mają własne nazwy nadane przez przewodników i badaczy, nawiązujące do kształtu formacji skalnych — wśród nich Sala Mamuta czy Sala Czarownicy, gdzie naciekowe kolumny i draperie wapienne przypominają rozpoznawalne sylwetki.

Jakie ślady przeszłości kryje jaskinia?

Badania prowadzone jeszcze pod koniec XIX wieku przez Félixa Régnaulta wykazały, że jaskinia była zamieszkana już w epoce kamienia — służyła jako schronienie łowcom-zbieraczom okresu magdaleńskiego, a później jako miejsce pochówków z epoki neolitu i brązu. W głębi groty znajduje się formacja znana jako Grób Pyreny — nazwa nawiązuje do legendarnej postaci, której imię miało dać nazwę całemu pasmu Pirenejów.

Jaki jest związek jaskini z Katarami?

Między XII a XIV wiekiem okoliczne jaskinie, w tym Lombrives, służyły katarskiemu ruchowi religijnemu jako kryjówki i miejsca zgromadzeń w czasie krucjaty albigeńskiej. Według miejscowej tradycji po upadku twierdzy Montségur w 1244 roku katarski biskup Amiel Aicard miał ukrywać się właśnie w tej jaskini, przynosząc ze sobą legendarny skarb Katarów — do dziś nikt go tam nie odnalazł, a opowieść pozostaje jedną z najbardziej znanych legend regionu.

Kto jeszcze zostawił tu swój ślad?

Jaskinia była później schronieniem dla hugenotów w czasach wojen religijnych, a także dla duchownych i szlachty w okresie Rewolucji Francuskiej. Na jednej ze skalnych ścian zachował się napis z 1578 roku pozostawiony podczas wizyty Henryka de Nawarry, późniejszego króla Francji Henryka IV — obok podpisali się także miejscowi notable z Tarascon.

Co wydarzyło się w jaskini w 2021 roku?

W marcu 2021 roku Lombrives stała się miejscem naukowego eksperymentu Deep Time. Piętnaścioro ochotników spędziło czterdzieści dni pod ziemią, bez zegarków, telefonów i kontaktu ze światem zewnętrznym, pozbawionych naturalnego światła i jakichkolwiek wskazówek co do upływu czasu. Eksperyment, którego pomysłodawcą był francusko-szwajcarski badacz Christian Clot, miał sprawdzić, jak ludzki mózg radzi sobie z całkowitą izolacją od rytmu dnia i nocy — po wyjściu uczestnicy ocenili, że minęło zaledwie około miesiąca.

Jak wygląda zwiedzanie jaskini?

Zwiedzanie z przewodnikiem trwa około dwóch godzin i prowadzi przez kolejne komory wypełnione naciekami. Do wejścia do jaskini prowadzi krótki, około półtorakilometrowy odcinek trasy, który można pokonać pieszo lub skorzystać z turystycznej kolejki.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Grotte de Lombrives? W gminie Ornolac-Ussat-les-Bains w departamencie Ariège, w południowo-zachodniej Francji, przy miejscowości Ussat, niedaleko Tarascon-sur-Ariège.

Czy to naprawdę największa jaskinia w Europie? Jest tak reklamowana i pod względem rozmiaru korytarzy oraz komór należy do największych na kontynencie, choć porównania między jaskiniami bywają dyskusyjne w zależności od przyjętych kryteriów.

Czy w jaskini rzeczywiście znaleziono skarb Katarów? Nie — to legenda związana z ukryciem się biskupa Amiela Aicarda po upadku Montségur. Żaden skarb nigdy nie został potwierdzony ani odnaleziony.

Ile trwa zwiedzanie i czy trzeba dużo chodzić? Standardowe zwiedzanie z przewodnikiem trwa około dwóch godzin, a do wejścia prowadzi krótki, łatwy odcinek pieszy (można też skorzystać z kolejki turystycznej).

Co to był eksperyment Deep Time? Naukowy projekt z 2021 roku, w którym piętnaścioro ochotników spędziło 40 dni w jaskini bez dostępu do światła dnia i informacji o czasie, badając reakcje mózgu na izolację czasową.