Lom Chlum

Lom Chlum to zatopiony kamieniołom i przyrodnicza pamiątka położona na południowym skraju wzniesienia Chlum, między wsiami Dolní Lomnice a Mirošovice, w gminie Kunice (powiat Praha-východ). Wieś Vidovice, dziś część Kunic, leży zaledwie około 3 kilometrów na północny zachód od kamieniołomu, co czyni go łatwo dostępnym celem krótkiej wycieczki dla mieszkańców okolicy.

Historia wydobycia i przemiana miejsca

Kamieniołom eksploatowano na granodiorycie – twardej skale magmowej charakterystycznej dla tej części Czech Środkowych. Wydobycie kamienia ustało na początku lat 60. XX wieku, a opuszczony wyrobisko z czasem zaczęło wypełniać się wodą, tworząc głęboki zbiornik otoczony z jednej strony lasem gospodarczym, a z drugiej graniczący z prywatnymi posesjami.

Porzucone zabudowania kamieniołomu oraz dawna kuźnia nie popadły w ruinę – wydzierżawił je, a później wykupił rzeźbiarz Slavoj Nejdl wraz z grafikiem i autorem plakatów filmowych Vratislavem Hlavatým. Panowie przekształcili je w rodzaj hacjendy z tarasem widokowym otwartym na wyrobisko, które z czasem stało się miejscem spotkań znanych artystów. Kamieniołom odwiedził też pisarz Bohumil Hrabal, który opisał to miejsce w swojej książce „Obsluhiwałem angielskiego króla".

Dlaczego miejsce jest chronione

Obszar o powierzchni 7,5 hektara objęto ochroną prawną w 1992 roku jako przyrodniczą pamiątkę (přírodní památka). Powodem ochrony jest zatopiony kamieniołom stanowiący cenne siedlisko dla płazów i gadów. Teren pełni funkcję ostoi dla ważnej awifauny, herpetofauny i batrachofauny, w tym gatunków zwierząt objętych ochroną. Wśród ptaków spotykanych na terenie kamieniołomu wymienia się puchacza (Bubo bubo), a w otaczającym lesie znajdują się liczne kolonie mrówek leśnych.

Kto zarządza terenem i jak go zwiedzać

Kamieniołom stanowi własność gminy i jest częścią chronionego obszaru krajobrazowego. Dostęp do niego prowadzi wyłącznie przez teren prywatny, dlatego zwiedzanie wymaga zachowania szczególnej rozwagi i poszanowania granic działek sąsiadujących z wyrobiskiem. Plan opieki nad przyrodniczą pamiątką Lom Chlum obejmuje okres 2018–2028 i określa zasady ochrony siedlisk oraz gatunków występujących na tym terenie.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Lom Chlum? Kamieniołom leży między wsiami Dolní Lomnice i Mirošovice, na południowym skraju wzniesienia Chlum, w gminie Kunice w powiecie Praha-východ, około 3 km od Vidovic.

Od kiedy obszar jest chroniony? Status przyrodniczej pamiątki nadano mu w 1992 roku, a powierzchnia chronionego obszaru wynosi 7,5 hektara.

Jakie zwierzęta można tu spotkać? Teren jest ostoją płazów i gadów, a wśród ptaków występuje między innymi puchacz. W okolicznym lesie żyją liczne kolonie mrówek leśnych.

Czy kamieniołom można swobodnie zwiedzać? Dostęp prowadzi przez teren prywatny, więc zwiedzanie wymaga ostrożności i poszanowania własności sąsiadujących działek – teren nie jest ogólnodostępnym parkiem.

Jakie znaczenie kulturowe ma to miejsce? Dawne zabudowania kamieniołomu przekształcono w miejsce spotkań artystów, a kamieniołom pojawia się w twórczości pisarza Bohumila Hrabala.