Lobsigensee

Lobsigensee to niewielkie jeziorko w gminie Seedorf, w kantonie Berno, w miejscowości Lobsigen. Zajmuje zaledwie 1,73 ha, ale ma znaczenie większe, niż sugeruje jego rozmiar: jest jednocześnie polodowcowym zbiornikiem, stanowiskiem archeologicznym i cennym archiwum przyrodniczym.

Czym jest Lobsigensee?

To jezioro typu kettle, czyli powstałe w zagłębieniu po bryle martwego lodu, który został zasypany osadami lodowcowymi i po wytopieniu pozostawił misę wypełnioną wodą. Leży na szwajcarskim Płaskowyżu, na wysokości około 514 m n.p.m., mniej więcej 15 km na północny zachód od Berna. To krajobraz łagodnych wzgórz, pól i podmokłych łąk, a nie alpejskich szczytów.

Dlaczego warto o nim wiedzieć?

Nad południowo-zachodnim brzegiem jeziora znajduje się neolityczne stanowisko osadnictwa palafitowego, datowane na drugą połowę IV tysiąclecia p.n.e. Ludzie budowali tu domostwa na palach tuż przy wodzie. Stanowisko należy do serii obiektów wpisanych na listę UNESCO jako „Prehistoryczne osady palafitowe w rejonie Alp".

Historia badań

Pierwsze wykopaliska przeprowadzono w 1908 roku, a kolejne sondaże wykonano w 1924 i 1953 roku. Dziś wiadomo, że osuszenie okolicznych terenów podmokłych zaszkodziło zachowanym konstrukcjom: drewno, które przez tysiąclecia leżało w wilgotnym osadzie, zaczęło ulegać erozji. Resztki osady chroni obecnie przede wszystkim stałe, sztuczne ponowne nawadnianie terenu, które ogranicza dalszą degradację.

Archiwum historii roślinności

Lobsigensee jest także znanym obiektem badań paleoekologicznych. Z osadów dna pobrano rdzenie z dwunastu profili w obrębie całej misy jeziora, a zawarty w nich pyłek roślin pozwolił odtworzyć historię lasów w późnym glacjale, czyli w okresie po ustępowaniu lodowców. W osadach widoczna jest też warstwa popiołu wulkanicznego z erupcji Laacher See, datowanej na około 11 tysięcy lat temu. Taka warstwa działa jak znacznik czasu: ułatwia porównywanie profili i datowanie zmian w środowisku.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Lobsigensee? W miejscowości Lobsigen, w gminie Seedorf, w kantonie Berno w Szwajcarii, około 15 km na północny zachód od stolicy kraju.

Jak duże jest jezioro? Jego powierzchnia to 1,73 ha, więc jest to bardzo małe jezioro, które można obejść w krótkim czasie.

Co to znaczy, że to jezioro typu kettle? Powstało w zagłębieniu po pozostałej po lodowcu bryle lodu. Takie jeziorka są typowe dla krajobrazów ukształtowanych przez zlodowacenia.

Czy zobaczę tu dawne palafity? Zachowane pozostałości znajdują się pod ziemią i w wilgotnym podłożu, a ich ochrona opiera się na utrzymaniu wysokiego poziomu wody. Nie należy się spodziewać odtworzonych chat. To miejsce raczej dla osób, które lubią ciszę, przyrodę i historię zapisaną w osadach.

Czy to miejsce ma znaczenie dla nauki? Tak. Badania pyłku i warstwa popiołu wulkanicznego czynią z jeziora ważne źródło wiedzy o dawnych lasach i klimacie Płaskowyżu, a stanowisko palafitowe uzupełnia obraz neolitycznego osadnictwa w regionie.

Czy warto odwiedzić Lobsigensee w trakcie podróży po kantonie Berno? Jeśli interesuje Cię archeologia i krajobrazy polodowcowe, to ciekawy, spokojny przystanek poza utartymi szlakami, blisko stolicy Szwajcarii.