Lighthouse of Knokke

Latarnia morska Knokke (Vuurtoren van Knokke) to dziś już nieistniejący obiekt, który przez osiemdziesiąt lat czuwał nad wybrzeżem belgijskiej gminy Knokke-Heist. Choć samej wieży nie da się już zobaczyć, jej historia jest ściśle wpisana w rozwój tej nadmorskiej miejscowości, a miejsce po niej pozostaje punktem orientacyjnym na mapie Knokke.

Dlaczego w ogóle zbudowano latarnię w Knokke?

Odpowiedź leży w geografii tego fragmentu wybrzeża. Tuż przy brzegu Knokke znajduje się ławica piaskowa znana jako De Paardenmarkt, na której regularnie osiadały statki. W XIX wieku problem nasilił się wraz z rosnącym ruchem morskim do i z portu w Antwerpii — coraz więcej jednostek płynęło torem wodnym prowadzącym do ujścia Skaldy, a brak odpowiedniego oznakowania oznaczał rosnącą liczbę wypadków.

Tymczasowym rozwiązaniem, jeszcze zanim powstała stała latarnia, było umieszczenie przez belgijską marynarkę wojenną w 1854 roku żelaznego statku przerobionego na pływającą jednostkę obserwacyjno-oświetleniową u wybrzeży Paardenmarkt. Decyzję tę podjęto w napiętym okresie związanym z wojną krymską, gdy bezpieczeństwo żeglugi na Morzu Północnym nabrało dodatkowego znaczenia strategicznego.

Budowa stałej latarni

Ostateczne, trwałe rozwiązanie zapadło w 1870 roku, kiedy władze zdecydowały o budowie prawdziwej latarni morskiej. Prace budowlane trwały od 1871 do 1872 roku — wieżę wzniesiono w wydmach, a jej głównym zadaniem było ułatwienie statkom odnalezienia ujścia Skaldy, kluczowego punktu nawigacyjnego dla ruchu w kierunku Antwerpii.

Latarnia stanęła w miejscu, gdzie dziś znajduje się siedziba gminnego biura turystycznego, przy Zeedijk, na placu znanym obecnie jako Lichttorenplein — nazwa placu wprost nawiązuje do dawnej latarni ("licht" to po niderlandzku "światło", a "toren" — "wieża").

Co się z nią stało?

Latarnia morska Knokke pełniła swoją funkcję przez osiemdziesiąt lat, aż do 1952 roku, kiedy została rozebrana. Ustąpiła miejsca placowi miejskiemu — wspomnianemu Lichttorenplein — oraz biuru turystycznemu. To pierwsze biuro turystyczne zastąpiono z kolei w 2007 roku nowym budynkiem, którego architektura celowo nawiązuje do kształtu dawnej latarni, przypominając mieszkańcom i turystom o historii tego miejsca.

Czy to ta sama latarnia, co "wysoka latarnia" w Heist?

Warto rozróżnić dwa obiekty, które łatwo pomylić. Opisywana tu latarnia morska Knokke to zupełnie inna budowla niż tzw. wysoka latarnia morska w Heist (High Lighthouse of Heist), wzniesiona w latach 1905–1907 jako jedna z pierwszych w pełni betonowych konstrukcji w Belgii, ozdobiona elementami w stylu art nouveau. Ta druga latarnia przetrwała do dziś i po renowacji została oficjalnie ponownie otwarta w 2005 roku. Latarnia w Knokke, opisana powyżej, była obiektem wcześniejszym i została całkowicie rozebrana już w połowie XX wieku.

Najczęstsze pytania

Czy latarnię morską Knokke można dziś zwiedzać? Nie — budowla nie istnieje. Została rozebrana w 1952 roku, a na jej miejscu stoi dziś biuro turystyczne gminy Knokke-Heist.

Gdzie dokładnie stała latarnia? Przy Zeedijk, na placu obecnie znanym jako Lichttorenplein, w Knokke-Heist.

Kiedy zbudowano latarnię? Budowę prowadzono w latach 1871–1872, po decyzji podjętej rok wcześniej, w 1870 roku.

Jaki był cel budowy latarni? Miała ułatwiać statkom bezpieczne odnalezienie ujścia Skaldy i ostrzegać przed niebezpieczną ławicą piaskową De Paardenmarkt, gdzie regularnie dochodziło do wypadków żeglugowych.