Zamek w Libořicích

Zamek w Libořicích to barokowa rezydencja stojąca we wsi Libořice, do której administracyjnie należy pobliska Železná, w powiecie Louny w kraju usteckim, na północnym zachodzie Czech, niedaleko Žatca. Obiekt wyrósł na miejscu średniowiecznej twierdzy i od 1964 roku jest chroniony jako zabytek kultury.

Skąd wzięła się pierwsza budowla na tym miejscu?

Początki miejsca sięgają 1338 roku, kiedy klasztor z Roudnicy nad Labem wzniósł tu twierdzę mającą zabezpieczać okoliczne dobra. Przez kolejne stulecia posiadłość wielokrotnie zmieniała właścicieli wśród miejscowej szlachty, co było typowym losem drobnych majątków ziemskich w tej części Czech.

Jak twierdza zmieniła się w barokowy zamek?

Przełom nastąpił w 1718 roku, gdy Maxmilián Libštejnský z Kolovrat sprzedał majątek hrabiemu Františkovi Josefowi Šlikowi. To za jego czasów, w 1737 roku, stara twierdza została przebudowana w barokowy zamek – zyskała wtedy charakterystyczną wieżyczkę z zegarem, która do dziś wyróżnia budynek na tle okolicznej zabudowy.

Kim byli Klebersbergowie?

Już dwa lata po przebudowie, w 1739 roku, dobra przeszły w ręce hrabiów z Klebersbergu, którzy zarządzali nimi aż do 1847 roku. Po 1780 roku Václav z Klebersbergu zdecydował się na kolejne zmiany w samym budynku, a przede wszystkim na przekształcenie otoczenia zamku w rozległy park.

Jak wyglądał zamkowy park?

Park rozciągał się od budynku zamku aż do potoku Blšanka, zwanego wtedy Złotym Potokiem, a jego projekt powstał pod okiem ogrodnika Föduscha, związanego wcześniej z dworem Czerninów. W parku stały romantyczne pawilony i budowle ogrodowe, typowe dla ówczesnej mody na krajobrazowe, sentymentalne kompozycje zieleni.

Co się stało z parkiem w 1872 roku?

Wielka powódź, która przeszła przez region w 1872 roku, zniszczyła park wraz z jego romantycznymi budowlami. Klęska ta zamknęła pewien etap w historii posiadłości – po niej majątek libořicki przeszedł w ręce A. Drehera, właściciela znanego browaru w Žatcu, co wiązało zamek z przemysłem piwowarskim regionu słynącego z chmielu.

Dlaczego warto wiedzieć o Železnej?

Železná, choć administracyjnie stanowi część Libořic, jest osobną wsią leżącą w bezpośrednim sąsiedztwie zamku. Dla osób planujących dojazd to właśnie ta miejscowość bywa punktem orientacyjnym przy szukaniu drogi do zamkowego wzgórza, zwłaszcza że oba miejsca leżą w niewielkiej odległości od siebie w tej samej gminie.

Co odróżnia ten zamek od innych baroków w regionie?

W odróżnieniu od wielu okazałych rezydencji magnackich w kraju usteckim, zamek w Libořicích zachował skromniejszą, bardziej lokalną skalę – to budowla związana z historią pojedynczej wsi i kilku rodów szlacheckich, a nie z wielką polityką królestwa. Właśnie ta ciągłość – od średniowiecznej twierdzy, przez barokową przebudowę, aż po XIX-wieczne zmiany właścicielskie – czyni z niego interesujący przykład ewolucji małej rezydencji ziemskiej w Czechach.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży zamek w Libořicích? We wsi Libořice w powiecie Louny, w kraju usteckim, niedaleko Žatca, w bezpośrednim sąsiedztwie Železnej.

Kiedy powstała pierwsza budowla na tym miejscu? W 1338 roku, gdy klasztor z Roudnicy nad Labem wzniósł tu twierdzę.

Kiedy twierdzę przebudowano na zamek barokowy? W 1737 roku, za czasów hrabiego Františka Josefa Šlika, gdy dodano wieżyczkę z zegarem.

Kto władał zamkiem po Šliku? Od 1739 do 1847 roku dobra należały do hrabiów z Klebersbergu.

Co stało się z zamkowym parkiem? Park zaprojektowany przez ogrodnika Föduscha, sięgający do potoku Blšanka, wraz z romantycznymi budowlami zniszczyła powódź w 1872 roku.

Od kiedy zamek jest zabytkiem chronionym prawem? Od 1964 roku obiekt figuruje jako czeski zabytek kultury.