Liběchov Castle

Zamek Liběchov to barokowa rezydencja w gminie Liběchov, w powiecie Mělník, wzniesiona na miejscu średniowiecznej strażnicy nad Łabą.

Jak powstał zamek Liběchov?

W miejscu dzisiejszej rezydencji stała pierwotnie średniowieczna warownia, a w XVI wieku wzniesiono na jej fundamentach zamek wodny. W 1709 roku majątek nabył ród Pachta z Rájova, a w latach 1720–1730 architekt František Maxmilián Kaňka przeprowadził gruntowną barokową przebudowę, która nadała budowli obecny kształt — z zachowaniem starszych, renesansowych elementów w bryle. Kaňka zaprojektował też południowe skrzydło od strony ogrodu, z trójosiowym ryzalitem, podczas gdy fasada północna otrzymała półkolisty, wielokondygnacyjny front z wieżą i kopułą.

Kolejny etap przebudowy przypadł na początek XIX wieku, gdy majątek trafił w ręce rodziny przemysłowców tekstylnych — Jakuba Veitha, a później jego syna Antonína Veitha.

Dlaczego zamek kojarzy się z rzeźbami w skałach?

Antonín Veith, właściciel zamku w połowie XIX wieku, znany był jako mecenas sztuki. To on dostrzegł talent Václava Levý'ego — samouka, który pracował na zamku jako kucharz, a w wolnym czasie rzeźbił w piaskowcowych skałach w okolicy Liběchova i pobliskiego Želízy. W latach 1841–1846 Levý wykuł tam między innymi monumentalne, kilkumetrowe głowy przedstawiające fantastyczne, demoniczne postacie. Veith docenił jego umiejętności na tyle, że w 1845 roku sfinansował mu wyjazd na studia do Monachium, do pracowni znanego klasycystycznego rzeźbiarza Ludwiga Schwanthalera. Sam Levý wykonał też część kamieniarskiej dekoracji samego zamku. Po śmierci Veitha w 1853 roku Levý wyjechał do Rzymu.

Park przy zamku do dziś kryje stare, pomnikowe drzewa oraz rzeźby o motywach mitologicznych, będące świadectwem tej artystycznej epoki posiadłości.

Kto jeszcze związany był z zamkiem?

Za czasów rodziny Veithów w Liběchovie przebywał także czeski filozof i matematyk Bernard Bolzano, który miał tu pracować nad rozprawą "Paradoksy nieskończoności". Zamek odwiedzał również niemiecki malarz romantyczny Wilhelm Gail, autor szkiców do zamierzonego na terenie posiadłości projektu budowli zwanej Slavínem.

Co działo się z zamkiem w XX wieku?

W latach 1967–1975 w zamkowych wnętrzach mieściła się ekspozycja sztuki azjatyckiej, prowadzona jako oddział praskiego Muzeum Náprstka. W 2002 roku obiekt został poważnie uszkodzony przez powódź, która dotknęła wówczas dolinę Łaby. Po 1990 roku majątek wrócił w ręce prywatne w ramach restytucji mienia.

Do zespołu zamkowego należą również zabudowania gospodarcze — dawny browar, młyn oraz budynki administracyjne folwarku.

Gdzie leży Liběchov i jak tam dotrzeć?

Liběchov znajduje się w powiecie Mělník, w kraju środkowoczeskim, nad Łabą, niedaleko miejsca gdzie do rzeki tej wpada Pszovka. To dogodny punkt wypadowy do zwiedzania okolicznych skalnych rzeźb Václava Levý'ego oraz sąsiednich miejscowości regionu Kokořínsko, znanego z piaskowcowych formacji skalnych.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano zamek w Liběchovie? Na miejscu obecnej rezydencji stała najpierw średniowieczna warownia, potem szesnastowieczny zamek wodny, a swój obecny, barokowy kształt budowla zawdzięcza przebudowie z lat 1720–1730 prowadzonej przez architekta Františka Maxmiliána Kańkę.

Kim był Antonín Veith? Był właścicielem zamku w XIX wieku, przedsiębiorcą związanym z przemysłem tekstylnym i mecenasem sztuki, który sfinansował edukację rzeźbiarza Václava Levý'ego w Monachium.

Skąd wzięły się rzeźby w skałach koło Liběchova? Wykuł je w latach 1841–1846 Václav Levý, pracujący wówczas jako kucharz na zamku — w wolnych chwilach rzeźbił w pobliskich piaskowcowych skałach monumentalne, fantastyczne głowy i postacie.

Czy zamek można dziś zwiedzać? Po 1990 roku posiadłość wróciła do rąk prywatnych; wcześniej, w latach 1967–1975, mieściła się tu ekspozycja sztuki azjatyckiej Muzeum Náprstka. W 2002 roku obiekt ucierpiał w powodzi.