Klácelka

Klácelka to sztuczna jaskinia wykuta w piaskowcowej skale, otoczona kompleksem rzeźb wydrążonych bezpośrednio w skalnej ścianie. Znajduje się w lesie w powiecie Mělník, po lewej stronie doliny potoku Liběchovka, na terenie miasta Liběchov, niecały kilometr na południe od wsi Želízy. To jedno z tych miejsc na Kokořínsku, gdzie natura i ludzka ręka spotkały się w sposób trudny do jednoznacznego zaklasyfikowania – ani czysto przyrodniczy, ani czysto architektoniczny.

Co to właściwie jest?

Nazwa "Klácelka" odnosi się jednocześnie do samej jaskini i do otaczającej ją wychodni piaskowcowej. Miejsce zawdzięcza swój charakter kompleksowi rzeźb, które w latach czterdziestych XIX wieku wykuł w skale rzeźbiarz Václav Levý. To właśnie te prace nadały skromnej z pozoru formacji skalnej status miejsca wartego odwiedzenia – bez nich Klácelka byłaby jedną z wielu piaskowcowych wychodni rozsianych po okolicy.

Skąd wzięła się nazwa?

Zarówno jaskinia, jak i rzeźby noszą nazwę upamiętniającą Františka Klácela – teologa i filozofa. To on jest patronem tego miejsca, choć sam w tworzeniu rzeźb bezpośrednio nie uczestniczył. Taki sposób nadawania nazw – poprzez dedykację konkretnej postaci – był typowy dla XIX-wiecznych realizacji rzeźbiarskich w piaskowcowym terenie północnych Czech, gdzie lokalni twórcy chętnie wiązali swoje prace z osobami cenionymi w środowisku intelektualnym czy duchowym epoki.

Kto stworzył rzeźby?

Autorem kompleksu jest Václav Levý, rzeźbiarz, którego imię wiąże się z kilkoma podobnymi realizacjami w piaskowcowych skałach regionu. Prace przy Klácelce powstały w latach 40. XIX wieku – to okres, w którym Levý eksperymentował z rzeźbieniem bezpośrednio w naturalnym podłożu skalnym, zamiast pracować z transportowanym materiałem. Efektem jest miejsce, w którym rzeźba nie jest dodatkiem do krajobrazu, lecz jego integralną częścią – wykutą tam, gdzie skała naturalnie wystąpiła.

Gdzie dokładnie się znajduje?

Klácelka leży w lesie, po lewej stronie doliny potoku Liběchovka, w granicach administracyjnych miasta Liběchov w powiecie Mělník. Najbliższym punktem orientacyjnym jest wieś Želízy, położona niecały kilometr na północ od jaskini. Lokalizacja w dolinie potoku sprawia, że miejsce to wpisuje się w szerszy krajobraz piaskowcowych formacji skalnych, charakterystycznych dla tej części Czech.

Dlaczego warto to zobaczyć?

Klácelka łączy dwa elementy rzadko występujące razem w tak bezpośredni sposób: naturalną formację geologiczną i XIX-wieczną sztukę rzeźbiarską. To nie jest jaskinia w klasycznym, przyrodniczym rozumieniu – powstała przy udziale człowieka, a jej wartość wynika właśnie z tego połączenia. Dla osób interesujących się historią regionu Kokořínska i twórczością Václava Levý to miejsce stanowi bezpośredni, namacalny ślad jego pracy sprzed niemal dwustu lat.

Najczęstsze pytania

Czym jest Klácelka? To sztuczna jaskinia i piaskowcowa wychodnia z kompleksem rzeźb wykutych w skale.

Kto wykonał rzeźby w Klácelce? Rzeźbiarz Václav Levý, w latach 40. XIX wieku.

Skąd pochodzi nazwa Klácelka? Od Františka Klácela, teologa i filozofa, którego jaskinia i rzeźby upamiętniają.

Gdzie znajduje się Klácelka? W lesie po lewej stronie doliny potoku Liběchovka, na terenie miasta Liběchov w powiecie Mělník, niecały kilometr na południe od wsi Želízy.

Kiedy powstał kompleks rzeźb? W latach czterdziestych XIX wieku.