Letenský profil

Letenský profil to niepozorna, ale geologicznie wyjątkowa praska rezerwa przyrody rozciągająca się na zachodnim zboczu Letnej, w miejscu, gdzie skalne odsłonięcia opowiadają historię sprzed setek milionów lat. Pomnik przyrody powołano w 1988 roku, a jego zadaniem jest ochrona odkrywek skalnych o dużym znaczeniu naukowym, niedostępnym gdzie indziej w takiej skali.

Gdzie dokładnie się znajduje?

Obszar chroniony nie tworzy jednej zwartej działki, lecz składa się z dwóch części położonych w zachodnim fragmencie zbocza Letnej. Pierwsza leży poniżej Pawilonu Hanavskiego, znanego punktu widokowego nad Wełtawą. Druga ciągnie się wąskim pasem wzdłuż ulicy Chotkovej oraz alejki Pod Bruskou, schodząc w stronę Malej Strany. Taki układ sprawia, że spacerując po popularnych trasach turystycznych Letnej, można natknąć się na odsłonięcia skalne, nie zdając sobie sprawy z ich naukowej rangi.

Co czyni to miejsce wyjątkowym z punktu widzenia geologii?

Przedmiotem ochrony są odsłonięcia formacji letenskiej, pochodzącej z ordowiku, a dokładniej z pietra berounského. To jedno z najlepiej dostępnych i najbardziej czytelnych odsłonięć tej formacji w ogóle, dzięki czemu pełni funkcję jej stratotypu – czyli wzorcowego profilu, do którego odnoszą się badacze opisujący tę jednostkę geologiczną gdzie indziej. Warstwy skalne odsłaniają się tu w znacznej miąższości, co pozwala prześledzić środkowe partie formacji w sposób niemożliwy do zaobserwowania w innych, bardziej fragmentarycznych odkrywkach.

Dlaczego jest tak ważny dla paleontologów?

Skały Letenského profilu kryją bogatą faunę kopalną. To właśnie obfitość i różnorodność skamieniałości sprawia, że miejsce to uznawane jest za jedno z najcenniejszych stanowisk paleontologicznych tej formacji we wschodniej części basenu praskiego – w tym rejonie nie ma drugiego tak zasobnego stanowiska. Dla naukowców zajmujących się rekonstrukcją życia w morzach ordowiku profil ten stanowi punkt odniesienia, do którego regularnie wracają kolejne pokolenia badaczy.

Jaki jest cel ochrony tego terenu?

Głównym celem utworzenia pomnika przyrody jest zachowanie odsłoniętego profilu geologicznego w stanie umożliwiającym dalsze badania naukowe. Nie chodzi więc o efektowny krajobraz czy rzadkie gatunki roślin, lecz o zapis w skale – archiwum, które można odczytywać wciąż na nowo, korzystając z coraz to nowszych metod analizy. Opieka nad obszarem spoczywa na władzach miasta Pragi, a plany ochrony precyzują zasady postępowania z terenem na kolejne dekady.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Letenský profil nie jest typową atrakcją turystyczną z infrastrukturą, tablicami i wytyczoną ścieżką edukacyjną w każdym miejscu – to przede wszystkim obiekt o wartości naukowej. Mimo to jego położenie w obrębie popularnych tras spacerowych Letnej sprawia, że można go odwiedzić przy okazji spaceru do Pawilonu Hanavskiego czy wzdłuż Chotkovej w stronę Malej Strany.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał pomnik przyrody Letenský profil? Obszar objęto ochroną w 1988 roku.

Z jakiego okresu geologicznego pochodzą odsłonięte skały? Skały należą do formacji letenskiej z ordowiku, konkretnie z pietra berounského.

Dlaczego to miejsce nazywa się stratotypem? Ponieważ odsłonięcie jest na tyle dobrze zachowane i dostępne, że służy jako wzorcowy profil formacji letenskiej, do którego odnoszą się opisy tej samej jednostki geologicznej w innych miejscach.

Czy w skałach można znaleźć skamieniałości? Tak, teren słynie z bogatej fauny kopalnej i jest uznawany za jedno z najważniejszych stanowisk paleontologicznych tej formacji we wschodniej części basenu praskiego.

Gdzie dokładnie leżą obie części chronionego obszaru? Jedna poniżej Pawilonu Hanavskiego, druga wzdłuż ulicy Chotkovej i alejki Pod Bruskou, w kierunku Malej Strany.