lake Inkwil, Paleolithic open-air station / Neolithic and Bronze Age lakeside settlement

Inkwilersee w Inkwil to małe, płytkie jezioro na granicy kantonów Berno i Solura w Szwajcarii, a zarazem jedno z miejsc, gdzie przez tysiąclecia stały osady nad wodą. Wyspa na jeziorze należy do prehistorycznych stanowisk palafitowych wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO i jest też rezerwatem przyrody. Warto tu zajrzeć, jeśli interesuje Cię archeologia i spokojny, wodny krajobraz Oberaargau.

Gdzie leży Inkwilersee?

Jezioro znajduje się między miejscowościami Inkwil (kanton Berno) i Bolken (kanton Solura), około 47,199° N i 7,663° E. Duża wyspa jest podzielona mniej więcej po połowie między obie gminy, dlatego opieką nad nią zajmują się wspólnie służby archeologiczne obu kantonów. Akwen powstał jako jezioro morenowe po ostatnim zlodowaceniu. Stopniowo zarasta i zamula się, a w najgłębszym miejscu ma niewiele ponad 5 metrów.

Co kryje wyspa?

Pod powierzchnią wyspy i w dnie jeziora zachowały się warstwy kulturowe oraz drewniane pale dawnych zabudowań. Archeolodzy łączą pierwsze ślady osadnictwa z okresem neolitu, od około 3800 roku p.n.e. Największe zagęszczenie osady przypada na późną epokę brązu, mniej więcej 1000–850 p.n.e. Znaleziono także pozostałości z epoki żelaza i czasów rzymskich. Do najciekawszych odkryć należy rzadki drewniany miecz z epoki brązu wydobyty podczas jednego z nurkowań archeologów z Berna.

Drewno i osady organiczne konserwują się w mule bez dostępu tlenu, dlatego takie stanowiska dostarczają informacji, jakich nie dają osady na lądzie. Na liście UNESCO „Prehistoryczne budowle palowe wokół Alp” miejsce znajduje się od 2011 roku.

Dlaczego o Inkwilersee było głośno?

W 2018 roku nurkowie z kantonalnej służby archeologicznej Berna stwierdzili, że bobry wykopały w wyspie chodniki, przecinając warstwy prehistoryczne i drewniane elementy. Obie strony kantonalne zatwierdziły osłonę z kratownicy chroniącą wyspę, a koszt oszacowano na około 800 tysięcy franków. Według zapowiedzi wystawy poświęconej temu tematowi, zabezpieczenie przed bobrami działa od grudnia 2025 roku.

Jak zwiedzać?

Obszar chroniony obejmuje całą wyspę oraz przylegające dno jeziora, więc to miejsce do obserwacji z brzegu, nie do eksploracji. Nie oczekuj odtworzonej wioski ani muzeum na miejscu. Osadę lepiej poznać dzięki tablicom informacyjnym i materiałom służb archeologicznych Berna i Solury. Zachowaj ciszę i nie wchodź na teren rezerwatu, bo jest to siedlisko wodnego ptactwa i bobrów.

Najczęstsze pytania

Czy Inkwilersee leży w kantonie Berno czy Solura?

W obu. Jezioro leży na granicy, a wyspa jest współdzielona przez gminy Inkwil (Berno) i Bolken (Solura).

Z jakiego okresu pochodzi osada?

Ślady sięgają neolitu, około 3800 roku p.n.e. Najintensywniej zamieszkiwano ją w późnej epoce brązu, w latach około 1000–850 p.n.e.

Czy można wejść na wyspę?

Nie. Wyspa jest rezerwatem i stanowiskiem archeologicznym pod ochroną, więc podziwia się ją z brzegu.

Czy miejsce jest na liście UNESCO?

Tak. Wchodzi w skład wpisu „Prehistoryczne budowle palowe wokół Alp” z 2011 roku.