Laguna de Zaida

Laguna de Zaida to niewielkie jezioro krasowo-endoreiczne leżące w gminie Used, w prowincji Saragossa, w Aragonii. Znajduje się na wysokości około 1012 metrów n.p.m. i zajmuje mniej więcej prostokątny obszar o wymiarach ok. 1300 na 1350 metrów. Nazwa wywodzi się z języka arabskiego i oznacza w wolnym tłumaczeniu "tę, która rośnie" — co dobrze oddaje charakter tego miejsca, ponieważ poziom wody zmienia się tu cyklicznie z roku na rok.

Co wyróżnia to miejsce?

Laguna de Zaida wchodzi w skład endoreicznego zlewiska Gallocanta, największego tego typu systemu na Półwyspie Iberyjskim, ale w przeciwieństwie do słonawych wód pobliskiej Laguna de Gallocanta, ma wodę słodką. To sprawia, że żyją tu inne gatunki niż w sąsiednim, słynnym jeziorze — przede wszystkim słodkowodne skorupiaki, które stanowią bazę pokarmową dla wielu ptaków.

Najbardziej charakterystyczną cechą laguny jest jej dwuletni cykl gospodarczy, praktykowany od XVI wieku. W latach parzystych zbiornik napełnia się wodą i zamienia w schronienie dla ptactwa wodnego, a w latach nieparzystych jego dno jest osuszane i wykorzystywane rolniczo. Regulację poziomu wody umożliwia zapora ze śluzą, przez którą woda odpływa w kierunku Laguna de Gallocanta. To rzadki przykład tradycyjnego zarządzania zasobem wodnym, które przetrwało do dziś.

Co zobaczysz na miejscu?

Gdy laguna jest napełniona wodą, staje się ważnym miejscem dla ptaków wodnych i błotnych. Można tu zaobserwować kaczki, siewkowce, łyski oraz perkozy, a w okresach migracji pojawiają się też żurawie zwyczajne, mewy i rybitwy. To miejsce docenią przede wszystkim miłośnicy obserwacji ptaków, którzy szukają alternatywy dla bardziej zatłoczonej Laguna de Gallocanta.

Krajobraz wokół jeziora to typowa dla Parameras Ibéricas otwarta, wyżynna przestrzeń — pola uprawne przeplatające się z naturalnymi połaciami stepowymi, dająca poczucie spokoju i przestrzeni.

Jak dotrzeć?

Najlepszy widok na Laguna de Zaida rozciąga się z niewielkiego punktu widokowego przy drodze A-2506, łączącej Nuévalos z drogą A-211. To dogodne miejsce na krótki postój z aparatem lub lornetką. Okolicę przecina też szlak pieszy PR-Z 061, prowadzący z Cubel przez Laguna Guialguerrero do Used i dalej do samej laguny — dla osób, które wolą dotrzeć na miejsce pieszo i połączyć wizytę z dłuższym spacerem po okolicy.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ poziom wody zależy od dwuletniego cyklu, warto wcześniej sprawdzić, czy dany rok jest "wodny" — wtedy szanse na obserwację ptactwa są dużo większe. Wiosna i jesień to najlepsze pory na obserwację migrujących gatunków, natomiast lato bywa suchsze, zwłaszcza w latach, gdy laguna nie jest napełniona.

Najczęstsze pytania

Czym różni się Laguna de Zaida od Laguna de Gallocanta? Zaida ma wodę słodką, a Gallocanta słonawą, dlatego żyją w nich inne gatunki roślin i zwierząt. Obie laguny są jednak częścią tego samego endoreicznego systemu.

Czy laguna zawsze ma wodę? Nie — funkcjonuje w dwuletnim cyklu: w latach parzystych jest napełniona wodą, w nieparzystych jej teren wykorzystywany jest rolniczo.

Czy można dotrzeć tam pieszo? Tak, prowadzi tam szlak PR-Z 061 z Cubel przez Used, popularny wśród osób lubiących piesze wędrówki po okolicy.

Czy to dobre miejsce do obserwacji ptaków? Tak, szczególnie w latach, gdy laguna jest napełniona — pojawiają się wtedy kaczki, łyski, perkozy oraz żurawie i mewy w okresach migracji.