Laguna de la Nava

Laguna de la Nava to jedno z najważniejszych sztucznie odtworzonych mokradeł na Półwyspie Iberyjskim, położone w prowincji Palencia w Kastylii i León, przy miejscowości Fuentes de Nava. Współrzędne miejsca to 42,0667, -4,75. Choć dziś kojarzona głównie z obserwacją ptaków, historia tego miejsca sięga znacznie dalej niż ostatnie dekady i pokazuje, jak bardzo działalność człowieka potrafi zmienić krajobraz — a potem, przy odrobinie determinacji, częściowo go przywrócić.

Czym była Laguna de la Nava przed osuszeniem?

Pierwotnie w tym miejscu znajdowało się rozległe jezioro stepowe, znane też jako Mar de Campos, zajmujące powierzchnię sięgającą około 2500 hektarów. Był to jeden z największych mokradeł na Półwyspie Iberyjskim, o dużym znaczeniu przyrodniczym dla całego regionu Kastylii i León. Przez wieki stanowił naturalny zbiornik retencyjny dla wód opadowych i roztopowych spływających z okolicznych równin, tworząc unikalny ekosystem stepowo-wodny.

Dlaczego jezioro zniknęło w 1968 roku?

W XX wieku podjęto szereg prób osuszenia terenu z myślą o pozyskaniu nowych gruntów rolnych. Ostatecznie w 1968 roku Laguna de la Nava przestała istnieć jako mokradło — teren przekształcono w pola uprawne. Decyzja ta, typowa dla powojennej polityki rolnej w Hiszpanii, doprowadziła do utraty jednego z cenniejszych siedlisk ptaków wodnych w kraju.

Jak udało się odtworzyć mokradło?

Od 1990 roku prowadzony jest projekt renaturyzacji, realizowany przez Fundację Global Nature we współpracy z różnymi instytucjami administracyjnymi. Dzięki tym działaniom przywrócono około 400 hektarów pierwotnego mokradła. To wciąż ułamek dawnej powierzchni, ale wystarczająco dużo, by ekosystem zaczął ponownie pełnić swoją funkcję jako miejsce odpoczynku i zimowania dla ptaków wędrownych.

Jakie znaczenie ma Laguna de la Nava dzisiaj?

Obecnie jest to jeden z najważniejszych mokradeł skatalogowanych zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. W 2002 roku miejsce zostało wpisane na listę Konwencji Ramsarskiej dotyczącej terenów wodno-błotnych o międzynarodowym znaczeniu, co potwierdza jego rangę przyrodniczą w skali kontynentu.

Jakie ptaki można zobaczyć w Laguna de la Nava?

Laguny oferują widowiskowy spektakl przyrodniczy — setki ptaków zimujących w tych wodach. Zinwentaryzowano tu 222 gatunki ptaków, co stanowi 41% wszystkich gatunków występujących w Hiszpanii, licząc również wyspy. Jesienią pojawiają się tysiące gęsi i kaczek przylatujących z Europy Północnej. Od października do marca laguna gości liczne stada ptactwa wodnego, a w niektóre zimy liczba ptaków sięga nawet 20 tysięcy osobników.

Jak dojechać i gdzie obserwować ptaki?

Humedal de la Nava znajduje się przy drodze P-940. Przed dotarciem do miejscowości Fuentes de Nava, po lewej stronie drogi znajduje się parking, a po prawej — punkty obserwacji ptaków, przystosowane do prowadzenia obserwacji ornitologicznych bez zakłócania spokoju dzikiej fauny.

Najczęstsze pytania

Czy Laguna de la Nava zawsze wyglądała tak jak dziś? Nie — pierwotne jezioro było znacznie większe (ok. 2500 ha) i zniknęło w 1968 roku wskutek osuszenia pod uprawy rolne.

Od kiedy trwa odtwarzanie mokradła? Prace renaturyzacyjne prowadzone są od 1990 roku przez Fundację Global Nature wraz z instytucjami administracyjnymi.

Czy to miejsce ma status ochronny? Tak, od 2002 roku figuruje na liście Konwencji Ramsarskiej jako teren wodno-błotny o międzynarodowym znaczeniu.

Ile ptaków można zobaczyć zimą? W niektóre zimy liczba ptaków wodnych sięga nawet 20 tysięcy osobników, głównie gęsi i kaczek.