La Tillaie

La Tillaie to jedna z siedmiu integralnych rezerwatów biologicznych lasu Fontainebleau, położonego około 50 km na południe od Paryża. Rezerwat zajmuje fragment piaskowcowo-wapiennego płaskowyżu porośniętego przede wszystkim buczyną i uchodzi za jeden z najstarszych i najlepiej udokumentowanych obszarów chronionych we Francji.

Skąd wzięła się ochrona tego miejsca?

Historia ochrony La Tillaie sięga XIX wieku. Teren jest spadkobiercą jednej z tzw. serii artystycznych utworzonych na mocy cesarskiego dekretu z 1861 roku — uznaje się je za pierwsze na świecie obszary chronione powołane z myślą o zachowaniu krajobrazu naturalnego, a nie wyłącznie gospodarczym wykorzystaniu drewna. W 1953 roku serie artystyczne zastąpiono nowym statusem: integralnymi rezerwatami biologicznymi. Dekretem ministerialnym z 9 października 1953 roku La Tillaie została formalnie objęta tą ochroną, obejmując wówczas nieco ponad 35 hektarów (działki leśne 270 i 271). W 2014 roku powierzchnię rezerwatu powiększono, włączając działki 269 i 276 — obecnie La Tillaie zajmuje około 78 hektarów.

Co wyróżnia ten fragment lasu?

Status integralnego rezerwatu biologicznego oznacza całkowite zaniechanie gospodarki leśnej — drzewa nie są tu wycinane, a martwe drewno pozostaje na miejscu, dzięki czemu ekosystem rozwija się bez ingerencji człowieka. W przypadku niektórych partii lasu ta swobodna ewolucja trwa już ponad 150 lat, co czyni La Tillaie jednym z najdłużej nieprzerwanie obserwowanych fragmentów lasu w Europie. Naukowcy opisują buczynę rosnącą na wapiennych płaskowyżach Fontainebleau, w tym w La Tillaie, jako ekosystem zbliżony do stanu klimaksowego, czyli takiego, w którym skład gatunkowy osiągnął długotrwałą równowagę odpowiadającą lokalnym warunkom glebowym i klimatycznym.

Jak zmieniał się skład drzewostanu na przestrzeni wieków?

Badania paleoekologiczne pokazują, że skład lasu na wapiennych płaskowyżach, takich jak ten w La Tillaie, wcale nie był stały. W epoce brązu dominowały tu lipy i leszczyna, a buki i dęby występowały niemal wcale. Dopiero w średniowieczu do głosu doszły dąb i buk, a wraz z nimi grab i czereśnia ptasia. Dzisiejsza buczyna, którą można zobaczyć w rezerwacie, jest więc efektem długotrwałych przemian klimatycznych i siedliskowych, a nie stanem niezmiennym od zawsze.

Dlaczego La Tillaie jest ważna dla nauki?

Dzięki wieloletniemu brakowi interwencji gospodarczej La Tillaie od dziesięcioleci stanowi przedmiot badań naukowych nad naturalną dynamiką lasu liściastego. Prowadzone tu analizy dotyczyły między innymi zmian poszczególnych warstw drzewostanu — badania porównujące stan lasu między 1968 a 2000 rokiem pozwoliły prześledzić, jak bez ingerencji człowieka zmieniają się proporcje młodych i starych drzew oraz struktura runa i podszytu. Tego typu długoterminowe obserwacje są rzadkością i czynią z La Tillaie punkt odniesienia dla badaczy zajmujących się ekologią lasów strefy umiarkowanej w całej Europie.

Najczęstsze pytania

Czy do La Tillaie można wejść turystycznie? Rezerwat znajduje się na terenie lasu państwowego Fontainebleau i jest oznaczony jako obszar chroniony — zwiedzanie powinno ograniczać się do wyznaczonych szlaków, bez ingerencji w naturalny rozwój ekosystemu, zgodnie z zasadami obowiązującymi na terenie integralnych rezerwatów biologicznych.

Czym różni się integralny rezerwat biologiczny od zwykłego lasu gospodarczego? W rezerwacie integralnym całkowicie zaniechano wycinki i pozyskania drewna — drzewa rosną, starzeją się i obumierają bez ingerencji człowieka, co pozwala obserwować naturalne procesy leśne w niemal nienaruszonej formie.

Ile lat trwa już ochrona La Tillaie? Formalny status ochronny obowiązuje od 1953 roku, ale korzenie ochrony tego miejsca sięgają serii artystycznych z 1861 roku — łącznie fragmenty lasu rozwijają się swobodnie od ponad 150 lat.