Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Księży Młyn w Łodzi to historyczne osiedle fabryczno-mieszkalne w centrum miasta, jeden z najlepiej zachowanych w Polsce przykładów XIX-wiecznego miasta przemysłowego. Czerwone ceglane fabryki, robotnicze domy i dawne budynki użyteczności publicznej tworzą tu zwarty zespół, który dziś odwiedzają miłośnicy industrialnej architektury i historii Łodzi.
Skąd wzięła się nazwa?
Nazwa wywodzi się od młyna, który stał nad rzeką Jasień i należał do miejscowego proboszcza. Młyn wzmiankowano w źródłach już w 1484 roku, a jego początki sięgają 1387 roku. Przez stulecia było to skromne miejsce na peryferiach, daleko od późniejszej fabrycznej potęgi.
Jak powstało osiedle fabryczne?
Przełom nastąpił w XIX wieku. W 1854 roku do Łodzi przyjechał Karol Scheibler, pochodzący z zamożnej rodziny sukienników. Szybko założył nowoczesną fabrykę, która wyprzedziła konkurentów. W październiku 1870 roku kupił dawny młyn za 40 tysięcy rubli i zaczął przekształcać okolicę w rozległy kompleks przemysłowy.
Scheibler budował nie tylko hale produkcyjne. Powstała tu pierwsza w mieście prywatna gazownia, która oświetlała fabryki i pobliskie domy robotników. W 1875 roku dobudowano dwukondygnacyjne domy dla pracowników oraz otwarto szkołę dla ich dzieci. Później dołączył szpital fabryczny, uznawany za pierwszy tego typu w Polsce. Dnia 20 czerwca 1884 roku w fabryce Scheiblera powołano pierwszą w Łodzi ochotniczą straż pożarną.
Co wchodziło w skład kompleksu?
Księży Młyn funkcjonował jak miasto w mieście. W jego skład wchodziły przędzalnia, remiza strażacka, stacja kolejowa, szpital, szkoła, sklepy, folwark, domy robotników i pałac właściciela. Całość otaczał mur, zamykany na noc. Teren współtworzyły także wpływy rodziny Grohmanów, początkowo konkurentów Scheiblerów, a od 1921 roku partnerów w zarządzaniu największą wówczas w Europie fabryką bawełny.
Co zobaczyć dzisiaj?
Nie wszystko przetrwało do naszych czasów, ale ocalała ulica oryginalnych robotniczych kamienic oraz dawna rezydencja, w której mieści się Muzeum Pałac Herbsta. Spacer po osiedlu pozwala zobaczyć, jak wyglądało życie robotników i fabrykantów w jednym miejscu. Wiele budynków odnowiono, a okolica stała się popularnym tłem do zdjęć i filmów.
Najczęstsze pytania
Gdzie leży Księży Młyn? W Łodzi, niedaleko centrum miasta, nad rzeką Jasień.
Czy to wieś pod Bełchatowem? Nie. Istnieje wieś o tej samej nazwie w powiecie bełchatowskim, ale opisywane tu osiedle to dzielnica historyczna samej Łodzi.
Dla kogo jest ten spacer? Dla osób zainteresowanych architekturą przemysłową, historią włókiennictwa i dawnym życiem robotniczym. Najlepiej zaplanować na to co najmniej godzinę i połączyć z wizytą w pobliskim muzeum.
Czy trzeba kupować bilet? Spacer po ulicach osiedla jest swobodny. Wejście do muzeum w dawnej rezydencji wymaga biletu, a aktualne ceny i godziny warto sprawdzić przed wizytą.
Skąd wzięła się nazwa? Od młyna należącego do miejscowego proboszcza, który działał nad Jasieniem od średniowiecza.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.