Krňov

Krňák, zwany też Krňovem, to pomnik przyrody położony na południu Pragi, w rejonie Lahovic, u stóp zamku zbraslavskiego. Obszar obejmuje martwe ramię rzeki Berounki, dziś funkcjonujące jako staw, wraz z przylegającymi łąkami, lasem łęgowym i fragmentem brzegu Wełtawy ciągnącym się od Lahovic po Strnady. Przez teren przepływa też potok Lipanský.

Skąd wzięło się to miejsce?

Obecny kształt Krňáka to efekt długiego procesu zmian biegu rzeki. Pierwotne koryto Berounki prowadziło przez Lipence i dalej pod Zbraslaví. Między XII a XIV wiekiem wykształciło się odgałęzienie koryta, a w 1829 roku powódź skierowała główny nurt rzeki w stronę Lahovic. Po 1845 roku stare koryto zaczęło tracić znaczenie, aż powódź z 1872 roku ostatecznie je zamuliła — w ten sposób powstało dzisiejsze martwe ramię rzeki.

Jak długo trwa ochrona tego miejsca?

Krňák został objęty ochroną jako pomnik przyrody 1 września 1988 roku decyzją praskiego komitetu narodowego. Obszar chroniony zajmuje około 27,6 hektara i zalicza się do IV kategorii IUCN (obszar ochrony siedlisk i gatunków).

Co rośnie i żyje na terenie Krňáka?

Teren obejmuje mozaikę siedlisk wodnych i przybrzeżnych: łęgi olszowo-topolowe z udziałem olchy, topoli czarnej, wierzb, klonu, grabu i dębu, a także suche, ciepłolubne murawy na żwirowiskach nad Wełtawą. Wśród chronionych roślin można tu spotkać situ szczeciniastego, namulnika brzegowego oraz cibórkę brunatną.

Fauna obejmuje płazy — choć populacje żab wodnych i brunatnych, a także ropuch szarych i zielonych, w ostatnich latach wyraźnie się skurczyły. Wśród gadów żyją tu jaszczurka zwinka, padalec, zaskroniec oraz żmija zygzakowata. Na wodach stawu gniazdują ptaki wodne, w tym łyska i trzciniak.

Co jeszcze warto wiedzieć o tym miejscu?

Przez teren rezerwatu przebiega infrastruktura drogowa — w 1966 roku poprowadzono tędy drogę I/4, a później również drogę II/102, z przepustami umożliwiającymi swobodny przepływ wody. Nad dawnym korytem stoi żelbetowy most wybudowany w latach 1911–1913, w miejscu drewnianej konstrukcji istniejącej od 1810 roku.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Krňák? W południowej części Pragi, w dzielnicy Lahovice, poniżej zamku w Zbraslavi, na wysokości od 191 do 210 m n.p.m.

Jak duży jest obszar chroniony? Pomnik przyrody Krňák zajmuje około 27,6 hektara.

Od kiedy Krňák jest chroniony prawnie? Od 1 września 1988 roku, na mocy decyzji praskiego komitetu narodowego.

Czy przez teren rezerwatu prowadzi droga? Tak, teren przecinają drogi I/4 (od 1966 roku) i II/102, wyposażone w przepusty dla wody.

Jakie gatunki roślin i zwierząt można tu spotkać? Rośliny chronione, jak situ szczeciniasty czy cibórka brunatna, a wśród zwierząt jaszczurki, padalce, zaskrońce, żmije zygzakowate i ptaki wodne, np. łyska.