Krapina

Muzej krapinskih neandertalaca (Muzeum Neandertalczyków z Krapiny) stoi na wzgórzu Hušnjakovo tuż przy mieście Krapina w północnej Chorwacji, około 55 km od Zagrzebia. To jedno z najważniejszych miejsc na mapie paleoantropologii świata — tu znaleziono największy na świecie zbiór szczątków neandertalskich odkrytych w jednym miejscu.

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Na przełomie XIX i XX wieku, w latach 1899–1905, chorwacki paleontolog Dragutin Gorjanović-Kramberger prowadził na Hušnjakovie wykopaliska, które zmieniły europejską naukę o człowieku. Z warstw jaskiniowych wydobyto blisko 900 ludzkich kości neandertalskich, a do tego ponad tysiąc narzędzi kamiennych i kilka tysięcy kości zwierzęcych. Wiek stanowiska szacuje się na około 125 tysięcy lat. Żadne inne znalezisko na świecie nie dostarczyło tylu szczątków neandertalskich z jednego miejsca, dlatego Krapina od ponad stu lat pojawia się w podręcznikach antropologii.

Co zobaczysz w muzeum?

Nowoczesny budynek muzeum otwarto w lutym 2010 roku. Ma 1200 m² powierzchni wystawienniczej rozłożonej na dwóch poziomach, wbudowanych częściowo w zbocze wzgórza między Hušnjakovem a Josipovcem. Ekspozycja prowadzi zwiedzającego przez historię wszechświata, Ziemi i ewolucji biologicznej aż po rozwój człowieka i samych neandertalczyków. Najbardziej zapadają w pamięć hiperrealistyczne rekonstrukcje sylwetek neandertalskich — jest ich siedemnaście — wykonane przez francuską artystkę Élisabeth Daynès, znaną z prac dla muzeów na całym świecie. Osobna część wystawy pokazuje życie mieszkańców Krapiny z XIX wieku i okoliczności samego odkrycia. Z budynku muzeum prowadzi leśna ścieżka bezpośrednio do samego stanowiska Hušnjakovo, gdzie można obejrzeć pozostałości jaskini, w której żyli neandertalczycy.

Jak dotrzeć na miejsce?

Krapina leży przy autostradzie A2 łączącej Zagrzeb z Mariborem, więc z chorwackiej stolicy dojazd samochodem zajmuje około godziny. Do miasta kursują też autobusy i pociągi z Zagrzebia; ze stacji czy dworca do muzeum na wzgórzu Hušnjakovo jest już tylko krótki spacer lub przejazd taksówką. Na miejscu dostępny jest parking.

Kiedy przyjechać i ile to kosztuje?

Muzeum prowadzi zwiedzanie z przewodnikiem po chorwacku i angielsku, a dodatkowo udostępnia audioprzewodniki w ośmiu językach: chorwackim, słoweńskim, angielskim, francuskim, niemieckim, włoskim, czeskim i węgierskim. Bilet wstępu kosztuje w granicach 10–15 euro. Warto zaplanować co najmniej półtorej do dwóch godzin — na samą wystawę i na spacer leśną ścieżką do stanowiska. Wiosna i jesień to komfortowy czas na spacer po wzgórzu, latem warto przyjechać wcześniej rano, by uniknąć tłumu i upału.

Najczęstsze pytania

Ile trwa zwiedzanie muzeum i stanowiska Hušnjakovo? Samo zwiedzanie wystawy zajmuje zwykle 60–90 minut. Jeśli dodać spacer leśną ścieżką do stanowiska, warto zarezerwować sobie łącznie około dwóch godzin.

Co dokładnie znaleziono na wzgórzu Hušnjakovo? W warstwach jaskiniowych odkryto około 900 kości neandertalskich, ponad tysiąc narzędzi kamiennych oraz kilka tysięcy kości zwierzęcych. To największy na świecie zbiór szczątków neandertalskich z jednego stanowiska.

Kto prowadził wykopaliska w Krapinie? Badania w latach 1899–1905 prowadził chorwacki paleontolog Dragutin Gorjanović-Kramberger, którego odkrycia do dziś są punktem odniesienia w badaniach nad neandertalczykami.

Czy da się dotrzeć do muzeum bez samochodu? Tak — do Krapiny kursują autobusy i pociągi z Zagrzebia, a z centrum miasta do muzeum na wzgórzu Hušnjakovo jest blisko pieszo lub taksówką.