Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Uściu nad Łabą

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Uściu nad Łabą (Ústí nad Labem) to rzymskokatolicki kościół archiprezbiterialny stojący na Kostelní náměstí, tuż pod głównym Mírové náměstí w samym centrum czeskiego miasta. Jego charakterystyczna, przechylona wieża widoczna jest z wielu punktów miasta i stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Uścia nad Łabą.

Jaka jest historia świątyni?

Istnienie kościoła w tym miejscu można potwierdzić już pod koniec XII wieku - miał wówczas najprawdopodobniej formę romańskiej bazyliki z wieżą osadzoną w osi zachodniej fasady. Uście nad Łabą otrzymało prawa miejskie między 1233 a 1249 rokiem z rąk króla Wacława I, a pierwsza pisemna wzmianka o samym kościele pochodzi z 1249 roku. Po pożarze miasta około 1318 roku rozpoczęto budowę nowej świątyni na miejscu poprzedniej - powstał wówczas kościół w stylu czesko-saskiej późnej gotyki, podobny architektonicznie do kościołów w Moście, Lounach czy Pirnie po drugiej stronie granicy.

Kolejny poważny cios spotkał kościół podczas wojen husyckich - w 1426 roku husyci splądrowali świątynię, a jej odbudowa ruszyła dopiero w latach 50. XV wieku. To właśnie z tego okresu pochodzi charakterystyczne halowe trójnawowe wnętrze, jakie można oglądać do dziś. Obecny, w dużej mierze neogotycki wygląd kościół zawdzięcza przebudowie z końca XIX wieku, przeprowadzonej pod kierunkiem architekta Josefa Mockera - tego samego, który pracował m.in. przy praskiej katedrze św. Wita.

Dlaczego wieża jest przechylona?

Najbardziej charakterystyczny element kościoła - jego wieża - zawdzięcza swój dzisiejszy wygląd tragicznym wydarzeniom z kwietnia 1945 roku. Podczas bombardowania miasta pod koniec II wojny światowej wieża została uszkodzona i przechyliła się. Dziś, przy wysokości 65 metrów, odchyla się od pionu o ponad 2 metry, co czyni ją czwartą najbardziej przechyloną wieżą kościelną w Europie. To właśnie ta osobliwość przyciąga do Uścia nad Łabą turystów zainteresowanych architektonicznymi ciekawostkami.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Wnętrze kryje ołtarz główny - skrzydłowe dzieło późnogotyckie datowane na 1498 rok, przypisywane warsztatowi P. Breuera i H. Hessego. To jeden z cenniejszych zabytków sztuki sakralnej w regionie usteckim. W przechylonej wieży zachowały się trzy dzwony, wśród nich dzwon zwany Zuzanną (Susanna) o wadze 250 kg - największy w całym powiecie usteckim, oraz dzwon zwany Willeborte i jeszcze jeden egzemplarz pochodzący z okresu późnego gotyku.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Kościół stoi w samym sercu Uścia nad Łabą, na Kostelní náměstí, kilkadziesiąt metrów od centralnego placu miasta Mírové náměstí - to lokalizacja idealna do zwiedzania pieszo w ramach spaceru po centrum. Ze względu na przechyloną wieżę widoczną z daleka, kościół łatwo znaleźć, orientując się na jej sylwetkę ponad dachami kamienic. Najlepszą porą na wizytę jest dzień, kiedy dostępne jest naturalne światło pozwalające ocenić skalę przechylenia wieży oraz dostrzec detale architektoniczne fasady.

Najczęstsze pytania

Dlaczego wieża kościoła jest przechylona? Wieża uległa uszkodzeniu podczas bombardowania Uścia nad Łabą w kwietniu 1945 roku, pod koniec II wojny światowej, i od tego czasu pozostaje odchylona od pionu o ponad 2 metry.

Czy to najbardziej przechylona wieża w Europie? Nie jest to rekordzistka, ale zajmuje wysokie, czwarte miejsce wśród najbardziej przechylonych wież kościelnych na kontynencie.

W jakim stylu zbudowano kościół? Kościół łączy elementy czesko-saskiej późnej gotyki (korpus i trójnawowe wnętrze) z neogotycką przebudową z końca XIX wieku autorstwa architekta Josefa Mockera.

Co jest najcenniejszym zabytkiem wewnątrz? Późnogotycki ołtarz główny z 1498 roku, dzieło przypisywane P. Breuerowi i H. Hessemu.