Kościół św. Wawrzyńca w Potštejnie

Kościół św. Wawrzyńca w Potštejnie stoi w Brnej, jednej z dwóch części gminy Potštejn, w powiecie Rychnov nad Kněžnou w kraju hradeckim, we wschodnich Czechach. To rzymskokatolicki kościół parafialny, wpisany na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej, który od ponad dwustu lat służy mieszkańcom okolicznych wsi jako miejsce niedzielnych nabożeństw.

Jaka jest historia tego kościoła?

Obecna świątynia powstała w latach 1816–1821 w stylu empirowym. Budowę prowadził budowniczy J. Kurz z Opočna, wspierany przez regionalnego inżyniera J. Braunera, a kamień węgielny pod nowy kościół położono 9 września 1807 roku. Nie był to jednak pierwszy kościół w tym miejscu — wcześniej stała tu starsza budowla, prawdopodobnie sięgająca XIV wieku, przebudowana w połowie XVI stulecia. Historia świątyni nie obyła się bez dramatycznych wydarzeń: w 1861 roku piorun uderzył w wieżę i dach, wywołując pożar tak silny, że w jego żarze stopiły się dzwony.

Co zobaczysz w środku?

Wnętrze kościoła kryje kilka wartych uwagi dzieł sztuki sakralnej. Obraz głównego ołtarza namalował Antonín Machka, a scenę Ukrzyżowania — A. Liebscher. W przestrzeni prezbiterium stoją rzeźby o wyraźnie różnym rodowodzie czasowym: figura św. Jana Nepomucena pochodzi z 1715 roku, czyli sprzed budowy obecnego kościoła, natomiast rzeźba św. Floriana wraz z apostołami Piotrem i Pawłem powstała w 1827 roku, już po zakończeniu prac budowlanych. To zestawienie starszych i nowszych elementów dobrze pokazuje, jak kościół wchłonął wyposażenie poprzedniej świątyni.

Jak dotrzeć do kościoła w Potštejnie?

Potštejn leży około 9 km na południe od Rychnova nad Kněžnou i około 35 km na południowy wschód od Hradca Králové, co czyni go wygodnym celem wypadu z obu tych miast. Kościół znajduje się w części Brná, oddalonej o niewielką odległość od centrum Potštejna, pod współrzędnymi 50.0819317, 16.3094242 — warto wprowadzić je do nawigacji, jeśli podróżuje się samochodem, ponieważ świątynia stoi nieco na uboczu głównych szlaków turystycznych regionu. Okolica dobrze nadaje się też na dłuższy spacer lub przejazd rowerowy, biorąc pod uwagę spokojny, wiejski charakter tej części kraju hradeckiego.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ponieważ kościół pełni funkcję czynnej parafii i jest wykorzystywany do niedzielnych mszy, najpewniejszym momentem na zobaczenie wnętrza jest właśnie niedziela w porze nabożeństwa. Poza godzinami mszy dostępność wnętrza może być ograniczona, dlatego warto traktować odwiedziny jako element szerszej wycieczki po regionie, a nie jedyny cel podróży — sam budynek i jego bezpośrednie otoczenie można jednak oglądać z zewnątrz o każdej porze roku.

Najczęstsze pytania

Czy kościół św. Wawrzyńca jest zabytkiem? Tak, budynek figuruje na liście kulturowych zabytków Republiki Czeskiej.

Ile lat ma obecny kościół? Obecna, empirowa budowla powstała w latach 1816–1821, choć kamień węgielny położono już w 1807 roku, a na tym miejscu istniał wcześniej starszy kościół sięgający prawdopodobnie XIV wieku.

Co jest największą atrakcją wnętrza? Obraz głównego ołtarza autorstwa Antonína Machki oraz płótno Ukrzyżowania pędzla A. Liebschera, a także rzeźby św. Jana Nepomucena z 1715 roku i św. Floriana z 1827 roku.

Czy da się zwiedzić kościół codziennie? Kościół jest przede wszystkim czynną świątynią parafialną, więc najlepszą okazją do wejścia do środka są niedzielne msze; poza tym czasem dostępność bywa ograniczona.