Chapel of the Holy Stairs

Kaple Svatých schodů to niewielki, ale niezwykle oryginalny zabytek sakralny w Brnej – dzielnicy Ústí nad Labem leżącej na prawym brzegu Łaby, kilka kilometrów na południe od centrum miasta. W przeciwieństwie do typowej kaplicy wnętrze budynku wypełnia przede wszystkim monumentalne schodzisko, a nie ołtarz czy nawa – to właśnie schody są tu głównym obiektem kultu.

Co znajduje się wewnątrz kaplicy?

Sercem obiektu jest monumentalne, trójramienne, proste schodzisko. Poszczególne biegi oddzielone są od siebie pełnymi balustradami wykończonymi szaropasiastym marmurem, a poręcze podzielone są parami graniastosłupowych kolumienek na trzy części. Na czterech kolumnach w górnych partiach schodów ustawiono toczone marmurowe wazony. U podstawy schodów, po prawej stronie, stoi grupa rzeźbiarska przedstawiająca Judasza i Chrystusa, po lewej – Chrystusa i Piłata. Na ścianie czołowej górnej części kaplicy umieszczono scenę Kalwarii. Całości dopełnia sufitowy fresk pochodzący z 1899 roku.

Skąd wzięła się nazwa i symbolika Świętych Schodów?

Kaplica nawiązuje do tradycji Scala Sancta – schodów w pałacu rzymskiego namiestnika Poncjusza Piłata w Jerozolimie, po których miał wielokrotnie wchodzić Chrystus prowadzony na wydanie wyroku śmierci. W wielu miejscach Europy budowano wierne kopie takich schodów jako obiekt pielgrzymkowy, po którym wierni tradycyjnie wchodzą na kolanach w akcie pokuty i rozważania męki Pańskiej. Brneńska kaplica jest lokalnym przykładem tej ogólnoeuropejskiej tradycji.

Jak wygląda budynek z zewnątrz?

Kaplica to wolnostojący, parterowy budynek na planie prostokąta, usytuowany na dziedzińcu. Fasady zdobią poziome gzymsy i pionowe pilastry, a bryłę przykrywa mansardowy dach z opadającymi połaciami. W elewacji parteru umieszczono okrągłe okienka, na piętrze zaś prostokątne, ośmioszybowe okna. Ściany wykończono sztucznym kamieniem w brązowo-szarym odcieniu, co nadaje budynkowi neorenesansowy charakter. Główne wejście od strony zachodniej stanowi portal zamknięty półkolistym łukiem z klińcem, wyposażony w dwuskrzydłowe drzwi zdobione płycinami.

Jaka jest historia kaplicy?

Obecny wystrój kaplicy, w tym fresk na suficie, pochodzi z 1899 roku, a sam budynek przeszedł nowoczesną renowację w latach 30. XX wieku. Kaplica jest dziś wpisana do rejestru zabytków kultury jako część lokalnego dziedzictwa sakralnego Brnej.

Gdzie znajduje się Brná i jak tam dotrzeć?

Brná jest dzielnicą Ústí nad Labem od 1 lipca 1980 roku, wcześniej była samodzielną gminą. Leży na prawym brzegu Łaby, około 5 km na południe od centrum Ústí nad Labem, na terenie pagórkowatym, w obrębie Czeskiego Środkowogórza. Okolica pełni dziś funkcję rekreacyjnego zaplecza miasta – nieopodal działa czynne od 1931 roku kąpielisko termalne, popularne wśród mieszkańców regionu.

Najczęstsze pytania

Co symbolizują Święte Schody w kaplicy? Nawiązują do schodów w pałacu Poncjusza Piłata w Jerozolimie, po których miał wchodzić Chrystus przed wydaniem wyroku – w tradycji pielgrzymkowej wierni pokonują takie schody na kolanach.

Co jest architektonicznie najciekawsze w kaplicy? Trójramienne marmurowe schodzisko z rzeźbiarskimi grupami (Judasz i Chrystus, Chrystus i Piłat) oraz sceną Kalwarii, a także neorenesansowa elewacja z mansardowym dachem.

Z jakiego okresu pochodzi obecny wystrój kaplicy? Sufitowy fresk datowany jest na 1899 rok, a budynek przeszedł gruntowną, nowoczesną renowację w latach 30. XX wieku.

Jak dojechać do kaplicy w Brnej? Brná leży ok. 5 km na południe od centrum Ústí nad Labem, na prawym brzegu Łaby – to dogodny punkt wypadowy również do pobliskiego kąpieliska termalnego czynnego od 1931 roku.