Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej

Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej to gotycki, murowany kościół we wsi Wędrynia (czes. Vendryně) w kraju morawsko-śląskim w Czechach, na Zaolziu — obszarze z historyczną polską mniejszością. Budowla stoi na skraju wydłużonego wiejskiego rynku, tam gdzie ten zwęża się w stronę północnego zachodu, w obrębie cmentarza otoczonego murem z dwiema bramami.

Jak stara jest ta świątynia?

Pierwsza pisemna wzmianka o kościele pochodzi z 1305 roku i znajduje się w dokumencie biskupstwa wrocławskiego. Dokładny wiek budowli pozostaje niepewny — niektóre przekazy wskazują nawet koniec X wieku, jednak bez wystarczających dowodów, dlatego historycy ostrożniej datują ją na XII lub XIII stulecie. Od 1550 roku przez ponad sto lat świątynia należała do protestantów, którzy przejęli ją w czasie reformacji. Katolikom kościół przypadł ponownie w 1654 roku.

Co działo się z budowlą na przestrzeni wieków?

Ważną cezurą był rok 1794, gdy z niszczejącego ołtarza głównego spadła drewniana rzeźba anioła i zraniła stojącego pod nią księdza. Zdarzenie to dało bezpośredni impuls do gruntownej przebudowy zarówno samego kościoła, jak i jego wyposażenia. Sześć lat później, w 1800 roku, dotychczasową drewnianą wieżę zastąpiła murowana, płaskie drewniane stropy ustąpiły miejsca sklepieniom, a do wnętrza trafiły trzy nowe ołtarze. W 1842 roku ściany ozdobił pełny zestaw obrazów przedstawiających stacje Drogi Krzyżowej, których autorem był pochodzący z Cieszyna malarz Henryk Jastrzębski.

Kolejny duży remont przeprowadzono w 1891 roku z inicjatywy proboszcza Antoniego Olszaka. Powodem była wilgoć niszcząca ołtarze i niedostatek światła we wnętrzu — dobudowano wówczas dodatkowe okno w lewej ścianie, powiększono istniejące otwory okienne, usunięto stare tynki, osuszono mury i pokryto je nowym tynkiem. Ostatnią większą renowację obiekt przeszedł w 2002 roku.

Co warto zobaczyć we wnętrzu?

Najcenniejszym elementem wyposażenia jest bardzo stary dzwon z napisem wykonanym gotycką minuskułą, będącym prośbą o pomoc w każdej potrzebie oraz o pokój niesiony przez Chrystusa Króla. Dzwon najprawdopodobniej odlano w Krakowie — wskazuje na to widniejąca na nim lilia, znak rozpoznawczy warsztatu Hansa Freudenthalera. To właśnie ten egzemplarz jako jedyny uniknął rekwizycji w czasie II wojny światowej, podczas gdy dwa młodsze dzwony zostały wówczas zabrane. Dzięki temu jest dziś najstarszym zachowanym dzwonem na Śląsku Cieszyńskim.

Gdzie leży Wędrynia?

Wędrynia znajduje się na Zaolziu, w pobliżu granicy czesko-polskiej, w regionie o wieloletniej obecności polskiej mniejszości narodowej. Otoczony murowanym cmentarzem kościół należy do najstarszych zachowanych obiektów sakralnych w tej części Śląska Cieszyńskiego i pozostaje wyraźnym punktem orientacyjnym w krajobrazie wsi.

Najczęstsze pytania

Ile lat liczy kościół w Wędryni? Dokładny wiek budowli nie jest znany — pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1305 roku, natomiast sama budowla może być starsza, prawdopodobnie z XII lub XIII wieku.

Czy kościół zawsze należał do katolików? Nie. Od 1550 do 1654 roku był w rękach protestantów, którzy przejęli go podczas reformacji.

Co jest najcenniejszym zabytkiem kościoła? Bardzo stary dzwon z inskrypcją w gotyckiej minuskule, najprawdopodobniej odlany w Krakowie — jedyny, który przetrwał rekwizycje z okresu II wojny światowej.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Na skraju wiejskiego rynku w Wędryni (Vendryně), w kraju morawsko-śląskim w Czechach, na obszarze Zaolzia.