kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa

Kościół Najświętszego Serca Pańskiego (czes. Kostel Nejsvětějšího Srdce Páně) to jeden z najbardziej oryginalnych kościołów zbudowanych w Europie w XX wieku. Stoi na placu Jiřího z Poděbrad w praskiej dzielnicy Winohrady, tuż przy granicy z Žižkovem, i od dekad jest punktem orientacyjnym rozpoznawalnym z daleka dzięki masywnej wieży z ogromnym zegarem.

Kto zaprojektował kościół i dlaczego wygląda tak niezwykle?

Autorem projektu jest Josip Plečnik, słoweński architekt, który w tym samym czasie kierował przebudową Zamku Praskiego na zlecenie prezydenta Masaryka. Plečnik wygrał konkurs architektoniczny ogłoszony w 1919 roku, a budowę świątyni prowadzono w latach 1928–1932. Zamiast sięgać po neogotyk czy inne popularne wówczas style historyzujące, architekt zainspirował się architekturą wczesnochrześcijańską i antyczną, tworząc bryłę surową w formie, ale pełną symboliki. Charakterystycznym elementem elewacji są wystające bloki kamienne, które mają przywodzić na myśl gronostajowy płaszcz królewski – motyw nawiązujący do koronacyjnej roli kościołów w dawnych Czechach.

Jak wygląda wieża i skąd wziął się ogromny zegar?

Płaska, utrzymana w południowoeuropejskim stylu wieża ma 42 metry wysokości i rozciąga się na całą szerokość fasady. Wieńczy ją trzymetrowa miedziana kopuła oraz czterometrowy krzyż. Okrągły otwór w wieży pierwotnie miał jedynie doświetlać wnętrze kościoła porannym światłem – dopiero później zamontowano w nim tarczę zegarową o średnicy 7,6 metra, jedną z największych w Europie. To właśnie ten zegar sprawił, że budynek stał się nieformalnym symbolem placu Jiřího z Poděbrad.

Co warto zobaczyć we wnętrzu?

Wnętrze mierzy 38 na 26 metrów, a kasetonowy strop wznosi się na wysokości 13 metrów. Nad głównym ołtarzem z białego marmuru umieszczono trzymetrową złoconą figurę Chrystusa w symbolicznym sercu, otoczoną postaciami sześciu czeskich świętych patronów: Jana Nepomucena, Agnieszki, Wojciecha, Wacława, Ludmiły i Prokopa. Ołtarze boczne oraz część wyposażenia zaprojektował Otto Rothmayer, uczeń i bliski współpracownik Plečnika, który kontynuował prace nad wnętrzem także po wyjeździe architekta z Pragi w 1934 roku.

Czym jest krypta?

Pod główną nawą znajduje się krypta, której sklepienie z nieotynkowanej cegły opada aż do podłogi, tworząc surowy, niemal ascetyczny wystrój, kontrastujący z reprezentacyjnym wnętrzem górnego kościoła. Nowy ołtarz zamontowany w listopadzie 2018 roku ponownie odsłonił otwory świetlne prowadzące do krypty, wcześniej zasłonięte podium.

Jaki status ma dziś budynek?

W 2010 roku kościół uznano za narodowy pomnik kultury Czech. Cztery lata później władze praskiej dzielnicy Praga 3 wspólnie z czeskim Ministerstwem Kultury zgłosiły obiekt – razem z dziełami Plečnika w Lublanie – jako kandydata do wpisania na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Najczęstsze pytania

Jak dojechać do kościoła? Najwygodniej metrem linii A, wysiadając na stacji Jiřího z Poděbrad, tuż obok której stoi kościół.

Czy kościół można zwiedzać? Przedsionek z widokiem na wnętrze jest otwarty codziennie od 9:00 do 17:00. Pełne zwiedzanie wnętrza możliwe jest zwykle około 45 minut przed rozpoczęciem mszy, a dłuższe wizyty można umówić wcześniej.

Kiedy odbywają się msze? Od poniedziałku do soboty o godzinie 8:00 i 18:00, a w niedzielę cztery razy dziennie: o 9:00, 11:00, 18:00 i 20:00.

Czy to jedyny kościół pod tym wezwaniem? Nie – wezwanie Najświętszego Serca Pana Jezusa jest bardzo popularne w krajach katolickich, dlatego istnieje wiele kościołów o identycznej nazwie w różnych miastach, w tym w Polsce. Ten opisany tu obiekt to modernistyczne dzieło Plečnika w Pradze.