Kościół ewangelicki w Ostrawie

Kościół ewangelicki w Ostrawie to jedna z najbardziej rozpoznawalnych budowli sakralnych czeskiej części Górnego Śląska, znana mieszkańcom przede wszystkim pod potocznym przydomkiem „Czerwony Kościół". Ceglana bryła w stylu neorenesansowym, wzniesiona na przełomie pierwszej dekady XX wieku, wyróżnia się na tle secesyjnej i historyzującej zabudowy centrum Ostrawy charakterystycznym, ciemnoczerwonym kolorem elewacji.

Skąd wzięła się ta budowla?

Świątynię wzniesiono w latach 1905–1907 dla gminy ewangelickiej, która w tamtym okresie gwałtownie się rozrastała wraz z uprzemysłowieniem Ostrawy i napływem robotników do miejscowych kopalń i hut. Projekt wyłoniono w drodze konkursu architektonicznego ogłoszonego w 1904 roku, w którym zgłoszono około stu propozycji. Zwyciężyła koncepcja wiedeńskich architektów Karla Trolla i Ludvíka Faigla, łącząca formy wzorowane na renesansie holenderskim z ówczesnymi wpływami secesji – połączenie, które nadało budynkowi indywidualny, łatwo rozpoznawalny charakter.

Dlaczego nazywa się „Czerwonym Kościołem"?

Nazwa nie ma nic wspólnego z symboliką religijną – wzięła się po prostu z koloru cegły, z której wykonano elewację. W odróżnieniu od otynkowanych, jasnych fasad wielu sąsiednich kamienic, kościół zachował surową, ceglaną fakturę, co sprawiło, że mieszkańcy Ostrawy szybko zaczęli używać tego określenia zamiast oficjalnej nazwy. Równolegle funkcjonuje też druga nazwa – kościół Chrystusowy – nawiązująca do wezwania świątyni.

Jak budowano kościół na podmokłym gruncie?

Teren, na którym postawiono budowlę, był mocno nawodniony, co stanowiło poważne wyzwanie inżynieryjne jak na standardy początku XX wieku. Aby zapewnić stabilność fundamentów, budowniczowie wbili w grunt kilkaset drewnianych pali, na których dopiero oparto konstrukcję. Dzięki temu zabiegowi budynek przetrwał w dobrym stanie technicznym ponad sto lat, mimo trudnych warunków gruntowych.

Co działo się z kościołem po drugiej wojnie światowej?

Losy budynku odzwierciedlają burzliwą historię regionu. Po 1945 roku świątynia, wcześniej związana z niemiecką gminą ewangelicką, zmieniła użytkownika w wyniku powojennych przekształceń własnościowych dotykających majątek niemieckojęzycznych wspólnot wyznaniowych na Śląsku. W kolejnych latach z budynku korzystały czeskie kościoły protestanckie, w tym Kościół Ewangelicki Wyznania Augsburskiego.

Czy to zabytek?

Tak – budynek został wpisany do rejestru zabytków Republiki Czeskiej 3 maja 1958 roku, co potwierdza jego wartość architektoniczną i historyczną dla regionu. Kościół znajduje się w Ostrawie-mieście, w centralnej części miasta, i pozostaje czynnym miejscem kultu, a jednocześnie punktem zainteresowania osób śledzących architekturę historyzującą i secesyjną Górnego Śląska.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Kościół ewangelicki w Ostrawie? Budowę prowadzono w latach 1905–1907.

Kto zaprojektował świątynię? Autorami projektu, wyłonionego w konkursie architektonicznym, byli Karl Troll i Ludvík Faigl.

Dlaczego kościół nazywa się „Czerwonym Kościołem"? Ze względu na kolor ceglanej elewacji, kontrastujący z otoczeniem.

Czy budynek jest zabytkiem? Tak, od 3 maja 1958 roku figuruje w rejestrze zabytków Czech.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje kościół? Neorenesans z inspiracjami renesansem holenderskim oraz elementami secesji.