Church of Saint Joseph in Moravská Ostrava

Kościół św. Józefa w Moravskiej Ostrawie to niepozorna z zewnątrz świątynia, która kryje w sobie unikatową w skali dawnej Czechosłowacji konstrukcję. Stoi przy ulicy Vítkovická w dzielnicy Moravská Ostrava, w samym sercu przemysłowej Ostrawy, i choć nie znajdzie się w żadnym klasycznym przewodniku po zabytkach barokowych czy gotyckich, jest jednym z ciekawszych przykładów architektury sakralnej lat 30. XX wieku w regionie morawsko-śląskim.

Kto wybudował kościół i po co?

Świątynię wznieśli salezjanie – zakon założony przez św. Jana Bosko, który od 1934 roku prowadził w tej części Ostrawy dom zakonny i zajmował się opieką nad ubogą i zagrożoną wykluczeniem młodzieżą robotniczych dzielnic miasta. Kościół miał służyć zarówno okolicznym parafianom, jak i wychowankom salezjańskiego ośrodka. Budowę prowadzono od 31 grudnia 1935 roku do 24 listopada 1937 roku, a świątynię oddano do użytku 8 grudnia 1937 roku.

Co czyni tę budowlę wyjątkową?

Kościół św. Józefa to trójnawowa budowla, ale jej prawdziwym wyróżnikiem jest konstrukcja – ściany opierają się na stalowym szkielecie, co czyni ją pierwszym kościołem w Czechosłowacji wzniesionym w takiej technologii. W czasach, gdy większość świątyń budowano tradycyjnie z cegły i kamienia, zastosowanie stalowej ramy nośnej było rozwiązaniem śmiałym i praktycznym – pozwalało szybciej wznieść budynek i dostosować go do przemysłowego charakteru Ostrawy, miasta hut i kopalń. Wnętrze wyposażono w centralne ogrzewanie, co w tamtym okresie nie było standardem w budynkach sakralnych i świadczyło o nowoczesnym podejściu do komfortu wiernych.

Co widać na zewnątrz?

Charakterystycznym elementem bryły jest wieża zwieńczona sześciometrowym krzyżem. Krzyż nocą podświetlano neonem, dzięki czemu kościół był widoczny z daleka w przemysłowej panoramie miasta – niezwykłe rozwiązanie jak na obiekt sakralny tamtego okresu, bardziej kojarzone z reklamami niż z architekturą kościelną. To połączenie funkcji duszpasterskiej z odważnym, industrialnym językiem formy sprawia, że budynek wpisuje się w historię Ostrawy jako miasta przemysłu i nowych technologii.

Dla kogo jest to miejsce?

Kościół św. Józefa najlepiej odwiedzić przy okazji spaceru po Moravskiej Ostrawie, zwłaszcza w towarzystwie osób zainteresowanych architekturą XX wieku i historią przemysłową regionu. To dobre uzupełnienie trasy dla turystów, którzy już zwiedzili historyczne centrum Ostrawy i szukają mniej oczywistych, ale wartych uwagi punktów na mapie miasta. Warto pamiętać, że jest to czynny kościół parafialny, więc odwiedziny powinny uwzględniać godziny nabożeństw.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Przy ulicy Vítkovická 28 w dzielnicy Moravská Ostrava, w centralnej części miasta Ostrawa.

Kto zbudował kościół? Zakon salezjanów, którzy od 1934 roku prowadzili w tej okolicy dom zakonny i opiekowali się miejscową młodzieżą.

Kiedy powstał kościół? Budowę realizowano od 31 grudnia 1935 do 24 listopada 1937 roku, a świątynię poświęcono 8 grudnia 1937 roku.

Co jest w nim wyjątkowego? Stalowa konstrukcja szkieletowa ścian – pierwsza tego typu wśród kościołów w Czechosłowacji – oraz sześciometrowy krzyż na wieży, niegdyś podświetlany neonem.

Czy kościół jest wciąż użytkowany? Tak, funkcjonuje jako czynna świątynia parafialna.