Kopicův statek

Kopicův statek to drewniana zagroda ukryta w lasach niedaleko wsi Kacanovy, w samym sercu Czeskiego Raju. Choć sam budynek stoi na terenie prywatnym, prowadzący od niego szlak do skalnej galerii reliefów przyciąga co roku tysiące turystów szukających mieszanki historii, sztuki ludowej i malowniczego krajobrazu piaskowcowych skał.

Co to za miejsce?

Zagroda, znana wcześniej jako Jirošova rychta, powstała w 1787 roku z inicjatywy gospodarza Jiřiego Jiroša — choć fundamenty budynku są prawdopodobnie starsze. To jeden z najciekawszych zachowanych przykładów architektury ludowej typu pojizerskiego: piętrowy dom mieszkalny z charakterystycznym gankiem (pawlaczem), prostopadle ustawiona stajnia oraz stojące naprzeciw parterowe zabudowania gospodarcze. Całość jest wpisana do rejestru zabytków kultury.

Przez pokolenia gospodarstwo należało do rodziny Jirošów — František Jiroš (1824–1902) był pierwszym burmistrzem Kacanov od 1849 roku. Obecną nazwę zagroda zawdzięcza Vojtěchowi Kopicowi, który wżenił się w rodzinę w 1932 roku i to właśnie on jest twórcą najbardziej znanego elementu tego miejsca — pobliskiej galerii skalnej.

Co zobaczysz?

Od statku prowadzi oznakowana ścieżka spacerowa przez piaskowcową dolinę, w której między 1940 a 1978 rokiem Vojtěch Kopic wyrzeźbił w skałach serię reliefów. Przedstawiają one postacie z czeskiej historii oraz sceny inspirowane baśniami i legendami religijnymi, a każdemu wizerunkowi towarzyszy wyryty w kamieniu wierszowany podpis. To niecodzienne połączenie amatorskiej sztuki ludowej z naturalną scenerią skalnego miasta sprawia, że miejsce to jest chętnie odwiedzane przez turystów zwiedzających Czeski Raj.

Sam budynek zagrody, jako własność prywatna, nie jest udostępniony do zwiedzania od środka — można go jednak obejrzeć z zewnątrz, spacerując szlakiem. Galeria skalna natomiast jest ogólnodostępna i bezpłatna przez cały rok.

Jak dotrzeć?

Kopicův statek leży około 1 km na wschód od wsi Kacanovy, w powiecie Turnov, w kraju liberecki. To dobry punkt wypadowy dla osób zwiedzających okolice Hrubej Skały i Kacanovskich Skał — najwygodniej dotrzeć tu pieszo lub rowerem po lokalnych szlakach turystycznych prowadzących z Kacanov, korzystając z map Czeskiego Raju dostępnych w punktach informacji turystycznej w Turnovie.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na odwiedziny jest wiosna i lato, kiedy ścieżka przez dolinę jest sucha i łatwo dostępna, a las wokół reliefów prezentuje się najbardziej malowniczo. Jesienią kolorystyka liści dodatkowo podkreśla urodę piaskowcowych formacji. Zimą trasa bywa śliska i trudniej dostępna, warto więc wtedy zachować ostrożność.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka zagrody? Nie — Kopicův statek jest własnością prywatną i nie jest udostępniony do zwiedzania wewnątrz. Można go jednak zobaczyć z zewnątrz, idąc szlakiem prowadzącym do skalnej galerii.

Co to są skalne relify Kopica? To seria wyrzeźbionych w piaskowcu płaskorzeźb, które Vojtěch Kopic tworzył w latach 1940–1978. Przedstawiają postacie z czeskiej historii oraz motywy baśniowe i religijne, uzupełnione wierszowanymi podpisami.

Czy wstęp na trasę jest płatny? Nie, spacer szlakiem i oglądanie reliefów jest całkowicie bezpłatne i dostępne przez cały rok.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Sam spacer do galerii skalnej i z powrotem to zwykle 30–60 minut, w zależności od tempa i liczby przystanków przy poszczególnych reliefach.