Klasztor kartuzów w Valsainte

Klasztor kartuzów w Valsainte (La Valsainte) leży w gminie Val-de-Charmey, w pobliżu wsi Cerniat, w regionie Gruyère w kantonie Fryburg. To jedyny czynny klasztor kartuzów w Szwajcarii, a jednocześnie jeden z najbardziej zamkniętych miejsc kultu w tym kraju.

Czym jest Valsainte i kto tu mieszka?

Kartuzi prowadzą życie pustelnicze we wspólnocie: mnisi spędzają większość dnia w osobnych celach, w milczeniu, na modlitwie i pracy. Do wspólnych nabożeństw schodzą się w kościele klasztornym. Językiem domu jest francuski. W 2011 roku mieszkało tu 9 kapłanów i 7 braci zakonnych. Klasztor ma ścisłą klauzurę, więc nie jest to zabytek do zwiedzania od środka.

Jaka jest historia klasztoru?

Fundację datuje się na rok 1295; fundatorem był Girard I, pan na Corbières, na terenie dawnego hrabstwa Gruyère. Budowa trwała długo i według opracowań nie zakończyła się przed połową XIV wieku. W 1381 roku pożar zniszczył zabudowania. Pierwotne sklepienie kościoła pochodzi z pierwszej połowy XIV stulecia, a jego ufundowanie wiąże się z Marioną z Fryburga.

W 1778 roku rząd Fryburga skasował klasztor i przejął jego dochody. Po rewolucji francuskiej, między 1791 a 1815 rokiem, mieszkali tu francuscy trapiści uciekinierzy. Kartuzi wrócili w połowie XIX wieku, po wypędzeniu z klasztoru La Part-Dieu w 1848 roku. Z czasem rozbudowano zabudowania o XIX- i XX-wieczne skrzydła, które przyjęły również kartuzów wygnanych z Francji. Dziś zespół ma niewiele średniowiecznej substancji, ale figuruje w szwajcarskim inwentarzu miejscowości o znaczeniu narodowym (ISOS).

Co zobaczysz na miejscu?

Z zewnątrz oglądasz rozległy kompleks klasztorny wśród łąk i lasów przedgórza Alp Fryburskich, z kościołem, krużgankami i rzędem domków-cel. Wnętrza klasztoru pozostają niedostępne. Największą wartością wizyty jest sama okolica: cisza, górskie pastwiska i widoki na pasma Gruyère. Okolicą przebiegają szlaki piesze z Charmey i Cerniat, dlatego Valsainte dobrze łączy się z całodniową wycieczką.

Jak dotrzeć do Valsainte?

Najbliższe miejscowości to Cerniat i Charmey, oba w dolinie Jaun-Charmey, w głębi regionu Gruyère. Współrzędne klasztoru to ok. 46,649 N, 7,189 E. Dojazd samochodem prowadzi z Bulle przez Charmey i Cerniat lokalną drogą górską. Przed wyjazdem sprawdź aktualne zasady wstępu na stronie klasztoru lub diecezji Lozanny, Genewy i Fryburga, bo kartuzi ograniczają odwiedziny.

Kiedy przyjechać?

Najlepsza pora na spacery po okolicy to późna wiosna, lato i wczesna jesień. Zimą droga i szlaki bywają zaśnieżone, za to krajobraz jest wyjątkowo cichy. Na wizytę wystarczy 1–2 godziny, a z marszem po okolicznych ścieżkach pół dnia.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do klasztoru Valsainte?

Nie. To klasztor o ścisłej klauzurze i turyści nie wchodzą do części mieszkalnych. Zasady dostępu do kaplicy czy nabożeństw ustala wspólnota, więc zapytaj o nie przed przyjazdem.

Kiedy powstała Valsainte?

W 1295 roku. Obecne zabudowania są w dużej mierze efektem odbudowy i rozbudowy z XIX i XX wieku.

Czy to jedyny klasztor kartuzów w Szwajcarii?

Tak, to ostatni czynny dom tego zakonu w kraju.

W jakim języku mówią mnisi?

Językiem wspólnoty jest francuski, tak jak w całej okolicy Gruyère.