Kaplica Wilhelma Tella nad jeziorem Urner

Kaplica Wilhelma Tella nad jeziorem Urner stoi tuż przy brzegu w Sisikon, w kantonie Uri, na wschodnim wybrzeżu Urnersee, czyli południowego ramienia Jeziora Czterech Kantonów. To jedno z najbardziej znanych miejsc związanych ze szwajcarską legendą narodową o Wilhelmie Tellu.

Co upamiętnia ta kaplica?

Według tradycji właśnie tu Tell wyskoczył z łodzi landfogta Gesslera i umknął w czasie burzy. Na skalnej płycie przy wodzie postawiono na pamiątkę niewielką świątynię. Tradycja podaje rok 1388, lecz historycy nie znają źródła tej daty. Pewne jest to, że kaplicę opisał w swojej kronice Heinrich Brennwald w latach 1508–1516. Od dawna nosi wezwanie świętego Sebastiana.

Jak zmieniała się przez wieki?

W 1561 roku powstało bractwo, które co roku w piątek po Wniebowstąpieniu odprawiało tu nabożeństwo żałobne. Modlono się między innymi za Tella oraz za Wernera Stauffachera i Arnolda von Melchtala, czyli bohaterów przysięgi na Rütli. Około 1589–1590 kaplicę rozbudowano albo wzniesiono na nowo i ozdobiono cyklem fresków o życiu Tella. Obecny budynek ukończono w 1879 roku. Do 1882 roku bazylejski malarz historyczny Ernst Stückelberg pokrył jego wnętrze czterema freskami. Decyzją parlamentu kantonu Uri z 1884 roku doroczną pielgrzymkę podniesiono do rangi uroczystej procesji narodowej, którą organizowano jeszcze na początku XXI wieku.

Co zobaczysz na miejscu?

Kaplica jest mała i otwarta od frontu, więc obrazy widać z zewnątrz i ze środka. Freski przedstawiają kluczowe sceny legendy: przysięgę na Rütli, strzał do jabłka, skok Tella z łodzi i śmierć Gesslera w Wąwozie Hohle Gasse. Z kaplicy roztacza się widok na jezioro. Po drugiej stronie zatoki, około 4,3 km stąd, leży łąka Rütli, uznawana za kolebkę Konfederacji. Zdjęcia najlepiej robić od strony wody, gdy kaplica odbija się na tle gór.

Jak dotrzeć?

Kaplica leży między Sisikon a Flüelen. Od drogi Axenstrasse, biegnącej wzdłuż jeziora, schodzi się do brzegu krótkim spacerem. Publiczny dostęp prowadzi od strony hotelu położonego nad kaplicą przy tej drodze. Do Sisikon i Flüelen dojedziesz regionalnym transportem z Altdorfu lub z Lucerny, a potem pieszo lub autem wzdłuż jeziora.

Kiedy przyjechać?

Wizyta zajmuje zwykle 20–30 minut, więc dobrze łączy się z przejażdżką po Urnersee albo spacerem po okolicy. Najprzyjemniej jest od późnej wiosny do jesieni, gdy jezioro jest spokojne, a widoki czyste. Nabożeństwa ku czci Tella nawiązują do dawnego terminu po Wniebowstąpieniu.

Najczęstsze pytania

Czy kaplica jest autentyczna historycznie? Legenda o Tellu jest tradycją, a nie udokumentowanym faktem. Sama kaplica istnieje od kilkuset lat i jest wspomniana w kronice z początku XVI wieku. Data 1388 pozostaje bez potwierdzenia źródłowego.

Kto namalował freski? Dzisiejsze cztery freski wykonał do 1882 roku Ernst Stückelberg z Bazylei. Starszy cykl o życiu Tella powstał około 1589–1590 roku.

Czy to to samo co Kaplica Tella w Bürglen? Nie. W Bürglen, rodzinnej miejscowości Tella według legendy, stoi osobna kaplica z 1582 roku. Ta w Sisikon upamiętnia ucieczkę z łodzi.

Czy wejście jest płatne? Źródła, z których korzystamy, nie podają opłaty za oglądanie kaplicy. Dostęp prowadzi od drogi Axenstrasse krótkim zejściem do brzegu.