Kaple svatého Františka z Assisi

Kaplica świętego Franciszka z Asyżu stoi w Ołomuńcu, na rogu ulicy Mariańskiej (Mariánská) i placu Biskupiego (Biskupské náměstí), w samym sercu historycznego centrum miasta, kilka kroków od Pałacu Arcybiskupiego i głównego placu Republiki (náměstí Republiky).

Gdzie dokładnie się znajduje?

Kaplica jest częścią zabudowań klasztoru Sióstr Miłosierdzia III Zakonu św. Franciszka. Budynek zajmuje narożnik przy skrzyżowaniu ulicy Mariańskiej z placem Biskupim, dokładnie pomiędzy placem Republiki a Pałacem Arcybiskupim — to lokalizacja, którą łatwo włączyć do spaceru po zabytkowym centrum Ołomuńca, jednego z najlepiej zachowanych historycznych zespołów miejskich na Morawach.

Skąd wzięła się kaplica i klasztor?

Historia sięga 1857 roku, gdy arcybiskup ołomuniecki Bedřich Fürstenberk sprowadził do miasta siostry ze zgromadzenia Miłosierdzia III Zakonu św. Franciszka. Miały pracować jako pielęgniarki w miejskim szpitalu oraz prowadzić przykościelny sierociniec. W 1884 roku zgromadzenie nabyło dom przy ulicy Mariańskiej, a budowniczy Franz Langer zaprojektował dla sióstr kaplicę w stylu pseudoromańskim. Świątynię konsekrowano w 1898 roku. Kolejne remonty przeprowadzono w 1909 i 1929 roku.

Powojenna historia klasztoru nie była spokojna — w 1957 roku komunistyczne władze zmusiły siostry do zaprzestania działalności, a budynek na dekady wyłączono z użytku zgodnego z pierwotnym przeznaczeniem. Dopiero po 1990 roku zgromadzenie mogło wrócić do Ołomuńca; klasztor odremontowano, a pod koniec lat 90. mieszkało w nim około dziesięciu sióstr. Dziś obiekt jest wpisany na listę chronionych zabytków kultury.

Jak wygląda kaplica z zewnątrz i wewnątrz?

Fasadę wykonano z jasnych ciosów kamiennych, ozdobionych wielobarwnymi pilastrami i obramowaniami okien oraz iluzjonistycznym fryzem w formie girlandy biegnącym pod gzymsami — typowy zabieg dekoracyjny architektury sakralnej końca XIX wieku. Wnętrze ma układ jednonawowy z wieloboczną apsydą. Światło wpada przez wysokie witraże, a nad nimi umieszczono malowane medaliony z portretami świętych. Ściany do wysokości okien pokrywają zdobione kafelki, co nadaje wnętrzu charakterystyczny, ciepły wystrój. Witraże w nawie przedstawiają sceny z „Pieśni słonecznej” (Kantyku stworzeń) św. Franciszka z Asyżu — motyw rzadko spotykany w tak dosłownej, obrazowej formie w środkowoeuropejskich kaplicach klasztornych.

Czy można wejść do środka?

To ważna informacja dla planujących wizytę: kaplica na co dzień nie jest dostępna do zwiedzania — pozostaje częścią czynnego klasztoru, a nie otwartym dla turystów obiektem sakralnym. Warto więc traktować ją jako punkt na trasie architektonicznego spaceru po historycznym centrum Ołomuńca, oglądany od zewnątrz, a nie jako miejsce z regularnymi godzinami otwarcia.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ponieważ kaplicę ogląda się głównie z zewnątrz, najlepszą porą jest dzień z dobrym światłem — poranek lub wczesne popołudnie — kiedy detale fasady, pilastry i girlandy pod gzymsami są najlepiej widoczne. Ołomuniec latem bywa zatłoczony przez turystów zwiedzających kolumnę Trójcy Świętej i rynek, więc spacer w rejon placu Biskupiego bywa spokojniejszą alternatywą o każdej porze roku.

Najczęstsze pytania

Czy kaplica św. Franciszka z Asyżu jest otwarta dla zwiedzających? Nie — na co dzień pozostaje niedostępna, ponieważ znajduje się na terenie czynnego klasztoru sióstr.

Kto zaprojektował kaplicę? Budowniczy Franz Langer, który zaprojektował ją w stylu pseudoromańskim; konsekracja odbyła się w 1898 roku.

Co warto zobaczyć w okolicy? Kaplica leży blisko Pałacu Arcybiskupiego i placu Republiki, więc łatwo połączyć jej obejrzenie z spacerem po zabytkowym centrum Ołomuńca.

Czy budynek ma status zabytku? Tak, klasztor wraz z kaplicą figuruje na liście chronionych zabytków kultury jako obiekt zachowany w dobrym stanie.