Kadoorie Synagogue

Synagoga Kadoorie Mekor Haim w Porto to ortodoksyjna synagoga i siedziba tamtejszej gminy żydowskiej, uznawana za największą synagogę na Półwyspie Iberyjskim. Stoi przy ulicy Rua de Guerra Junqueiro 340, w dzielnicy Lordelo do Ouro e Massarelos, na zachód od centrum miasta. Dla wielu podróżnych to jeden z najciekawszych przystanków związanych z historią Żydów w Portugalii.

Co oznacza nazwa Mekor Haim?

Hebrajskie „mekor haim" znaczy „źródło życia". Człon „Kadoorie" pochodzi od nazwiska rodziny filantropów, która wsparła budowę. Obiekt bywa też nazywany po prostu Synagogą w Porto.

Kiedy i dlaczego powstała?

Budowa rozpoczęła się w 1929 roku, a uroczyste otwarcie nastąpiło w 1938 roku. Ten czas robi wrażenie: gdy w Niemczech synagogi były niszczone, w Porto kończono wznoszenie jednej z największych bóżnic w Europie Zachodniej. Znaczną część kosztów pokryła rodzina Kadoorie. Po śmierci Laury Kadoorie, żony Sir Elly Kadoorie, jej dzieci chciały uczcić pamięć matki. Laura wywodziła się z portugalskich Żydów, którzy opuścili kraj po rozpoczęciu inkwizycji. Dzięki temu gest ten miał także wymiar powrotu do korzeni.

Jak wygląda budynek?

Architektura jest jak na obiekt sakralny niezwykła. Styl najlepiej określić jako art déco: proste, geometryczne formy i linie oraz odważnie biała elewacja, kojarząca się z budynkami w duchu Bauhausu. Nie znajdziesz tu bogatej ornamentyki znanej z wielu starszych synagog, a mimo to bryła robi duże wrażenie.

Dla kogo to miejsce?

• Dla osób zainteresowanych historią Żydów sefardyjskich i ich losami po wypędzeniach z Półwyspu Iberyjskiego.
• Dla miłośników architektury dwudziestolecia międzywojennego i art déco.
• Dla podróżników, którzy chcą poznać Porto poza klasycznym szlakiem nadrzecznych widoków.

Jak dojechać i jak zwiedzać?

Synagoga znajduje się poza ścisłym centrum, w dzielnicy Lordelo do Ouro e Massarelos, w pobliżu okolic Boavisty i Jardins do Palácio de Cristal. Z Ribeiry dojedziesz taksówką lub komunikacją miejską. Współrzędne: 41,1559 N, 8,6369 W. Ponieważ jest to czynna synagoga, zasady zwiedzania mogą się zmieniać, dlatego przed wizytą sprawdź aktualne godziny i warunki wejścia u gminy żydowskiej. Obowiązuje strój stosowny do miejsca kultu.

Najczęstsze pytania

Czy to czynna synagoga? Tak, to ortodoksyjna synagoga, w której działa gmina żydowska.

Co znaczy Mekor Haim? „Źródło życia" po hebrajsku.

W jakim stylu zbudowano synagogę? W stylu art déco, z geometrycznymi formami i białą fasadą.

Czy to największa synagoga w regionie? Jest uznawana za największą na Półwyspie Iberyjskim.

Kiedy ją otwarto? W 1938 roku, po dziewięciu latach budowy.

Kto sfinansował budowę? Znaczną część kosztów pokryła rodzina Kadoorie, upamiętniając Laurę Kadoorie.