Kaceřov

Kaceřov to niewielki zamek stojący przy wsi tej samej nazwy w powiecie Sokolov, w regionie karlowarskim. Budowla powstała na miejscu starszej, średniowiecznej strażnicy, a dziś jest zabytkiem chronionym przez czeskie państwo — choć zarazem jednym z tych obiektów, które od dekad czekają na remont.

Skąd wzięła się osada Kaceřov?

Pierwsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z 1312 roku. Dokument z tego okresu dotyczy sporu majątkowego między klasztorem w Waldsassen a synami zmarłego właściciela, niejakiego Heinricha Limbergera. Świadczy to, że w tym miejscu istniała już wcześniej zorganizowana osada z własnym dziedzicem, a nie surowa granica pogranicza.

Co było przed dzisiejszym zamkiem?

Zanim powstał obecny budynek, w tym miejscu stała starsza warownia — twierdza obronna, która według dostępnych informacji utraciła znaczenie i została opuszczona w drugiej połowie XV wieku. Ślady dawnych umocnień, w tym pozostałości okrągłej fortyfikacji o średnicy około 18 metrów, zachowały się do dziś na zboczu nad stawem przyzamkowym — to osobne, starsze miejsce niż sam zamek, warte odszukania przez tych, którzy interesują się archeologią terenową.

Kto rządził majątkiem przez najdłużej?

Od lat 70. XV wieku majątek Kaceřov należał do rodu Perglárów (Perglerów) herbu Perglas. Pierwszym znanym z dokumentów właścicielem z tej rodziny był Götz Perglár, wymieniany w trzech aktach z 1474 roku — prawdopodobnie to on założył nową, późnogotycką siedzibę w miejscu dawnego dworu administracyjnego. Ród Perglárów utrzymał majątek przez ponad trzy stulecia, aż do końca XVIII wieku.

Kiedy powstał obecny zamek?

Budynek, który stoi we wsi dzisiaj, ufundował około 1770 roku Karel Antonín Perglár z Perglasu. Nowa siedziba powstała z wykorzystaniem murów starszej, późnogotyckiej warowni, rozbudowanej do kształtu niemal regularnego czworoboku. Architektura odpowiada gustom epoki — klasycystyczny, kwadratowy w planie budynek ma ściany rozczłonkowane gzymsem międzykondygnacyjnym i wieńczącym, a dach jest mansardowy. We wnętrzu, w głównej sali reprezentacyjnej, zachowała się częściowo oryginalna dekoracja sztukatorska z czasów budowy.

Co działo się z zamkiem w XX wieku?

Po zakończeniu panowania Perglárów majątek zmieniał właścicieli kilkakrotnie. Od 1936 roku aż do końca drugiej wojny światowej należał do firmy Jan Lehrmann i synowie z Plesnej — był to ostatni prywatny właściciel przed nacjonalizacją. Po 1948 roku budynek przejęło miejscowe gospodarstwo spółdzielcze, które użytkowało go czysto gospodarczo, bez dbałości o wartość zabytkową. Skutki tego podejścia były widoczne już na początku lat 90.: zamek znajdował się wówczas w stanie znacznego zniszczenia.

Jak zamek wygląda dzisiaj?

Obecnie właścicielem budynku jest gmina Kaceřov. Dach został wymieniony na nowy, co zabezpieczyło konstrukcję przed dalszą degradacją, jednak reszta budowli wciąż pozostaje w złym stanie technicznym i nie jest udostępniona do zwiedzania. Dla odwiedzających oznacza to w praktyce oglądanie zamku z zewnątrz, od strony wiejskiego placu i zabudowań dawnego folwarku, który sąsiaduje z budynkiem.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek Kaceřov? We wsi Kaceřov, w powiecie Sokolov, w regionie karlowarskim w zachodnich Czechach.

Kiedy powstał obecny zamek? Około 1770 roku, z fundacji Karela Antonína Perglára z Perglasu, na miejscu starszej późnogotyckiej warowni.

Kto najdłużej władał majątkiem Kaceřov? Ród Perglárów (Perglerów) herbu Perglas, od 1474 roku aż do końca XVIII wieku.

Czy zamek można dziś zwiedzać? Nie — budynek jest własnością gminy, znajduje się w złym stanie technicznym i nie jest udostępniony turystom do zwiedzania wnętrz.

Co pozostało po starszej warowni? Ślady okrągłej fortyfikacji o średnicy około 18 metrów na zboczu nad pobliskim stawem.