John O'Gaunt's Castle

John O'Gaunt's Castle to pozostałości średniowiecznego królewskiego domku myśliwskiego w hrabstwie North Yorkshire w Anglii. Obiekt leży w parafii cywilnej Haverah Park, niedaleko Harrogate, i dziś jest zabytkiem w postaci wyraźnie widocznych ziemnych wałów oraz fundamentów dawnej wieży. Mimo nazwy nie był to zamek obronny, lecz rezydencja przeznaczona dla władcy podczas polowań.

Czym było John O'Gaunt's Castle?

Budowla pełniła funkcję królewskiego domku myśliwskiego (ang. hunting lodge) w średniowiecznym parku Haverah, który wchodził w skład Lasu Knaresborough. Gdy król przebywał w okolicy na polowaniach, lodge służył jako rezydencja i zarazem ośrodek administracyjny. Haverah Park powstał w końcówce XII wieku i możliwe, że do tego okresu sięga pierwsza budowla na tym miejscu.

Skąd nazwa i jaka jest jej historia?

Pierwsza pewna wzmianka pochodzi z 1333 roku, kiedy prowadzono tu znaczące prace naprawcze przy budynku istniejącym już od jakiegoś czasu. W ich trakcie wzniesiono także fosę. Rok później, w 1334 roku, na zlecenie Edwarda III trwały kolejne prace budowlane.

Nazwa nawiązuje do Jana z Gandawy (John of Gaunt), jednego z najważniejszych możnowładców średniowiecznej Anglii, który przez prawie trzy dekady, do 1399 roku, był panem na Knaresborough. Powiązanie obiektu z jego osobą ma charakter tradycyjny, a sama nazwa „zamek" jest późniejszym, potocznym określeniem dawnego domku myśliwskiego.

Jak wyglądał dawny domek myśliwski?

Zachowane zapisy z 1333 roku opisują kamienną wieżę stojącą na kwadratowej platformie otoczonej fosą i dużym wałem zewnętrznym. W budynku znajdowały się kaplica, sala główna oraz komnata królowej, a całość była pokryta dachem z ołowiu. Przy południowej krawędzi platformy zachowały się resztki budynku bramnego.

Co można zobaczyć dziś?

Wieża nie przetrwała, ale jej fundamenty oraz otaczające je ziemne konstrukcje są nadal wyraźnie czytelne w terenie. Widać kwadratową platformę, ślady fosy i wał. Miejsce wpisano na listę zabytków narodowych Anglii (National Heritage List for England, numer 1020950) jako zabytek chroniony (scheduled monument); po raz pierwszy objęto je ochroną 17 grudnia 1929 roku.

To dobry cel dla osób zainteresowanych archeologią, średniowieczną historią i spacerami po wrzosowiskowej okolicy Harrogate. Nie należy spodziewać się odbudowanych murów ani infrastruktury muzealnej: atrakcją jest sam krajobraz i czytelny plan dawnej rezydencji królewskiej.

Najczęstsze pytania

Czy John O'Gaunt's Castle to prawdziwy zamek? Nie w sensie obronnym. Był to królewski domek myśliwski, a słowo „castle" weszło do nazwy później.

Gdzie się znajduje? W parafii Haverah Park, w pobliżu Harrogate w hrabstwie North Yorkshire. Współrzędne to około 53,9864 N, 1,6667 W.

Czy zachowały się budynki? Nie. Wieża nie stoi, ale jej fundamenty, fosa i wał są widoczne jako ziemne ślady, a przy południowej krawędzi platformy zachowały się resztki bramy.

Kto tu bywał? Obiekt należał do króla, a w XIV wieku prace prowadzono tu za Edwarda III. Z nazwą wiąże się także Jan z Gandawy, choć jest to powiązanie tradycyjne.

Czy miejsce jest chronione? Tak, jako scheduled monument od 1929 roku, więc nie wolno uszkadzać pozostałości ani prowadzić tu niekontrolowanych wykopalisk.