Jewish cemetery in Strážov

Żydowski cmentarz w Strażowie to jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych zabytków tego typu w Czechach, ukryty na zboczu wzgórza Smrkový, około 25 minut pieszo na wschód od miasteczka. Miejsce to od wieków służyło lokalnej społeczności żydowskiej i dziś jest cennym świadectwem historii, która niemal całkowicie zniknęła z tych okolic.

Skąd wzięło się to miejsce?

Teren pod cmentarz przekazał Żydom ze Strażowa ród szlachecki Opaleckich, ówcześni właściciele okolicznych lasów, w tym wzgórza Smrkový. Warunkiem był obowiązek uiszczania opłaty za każdy nowo zakładany grób. Według niektórych źródeł cmentarz może liczyć nawet 600 lat, choć dokładna data jego powstania pozostaje nieznana – co czyni go jednym z najstarszych żydowskich miejsc pochówku w Bohemii.

Kto tu spoczywa?

Nekropolia nie służyła wyłącznie mieszkańcom Strażowa. Chowano tu również zmarłych z pobliskich miejscowości: Běšin i Čachrova, a także z bardziej odległych Radinova, Kunkovic, Neznašova, Všerubów, a nawet z odległego Prášilu. Świadczy to o tym, jak ważną rolę pełnił ten cmentarz dla rozproszonych społeczności żydowskich całego regionu, które nie posiadały własnych miejsc pochówku.

Ile nagrobków przetrwało do dziś?

Na terenie cmentarza zachowało się około 250 macew. Ostatni pochówek – Bedřicha Stádlera ze Strażowa – miał miejsce w 1925 roku. Najstarsze zachowane nagrobki, pochodzące z XIX wieku, noszą inskrypcje w językach hebrajskim i niemieckim, podczas gdy starsze, prostsze kamienie mają napisy wyłącznie po hebrajsku, dziś w dużej mierze nieczytelne z powodu upływu czasu.

Jak wygląda cmentarz obecnie?

Cmentarz ma kształt prostokąta o wymiarach około 30 na 54 metry i otoczony jest kamiennym murem. W 2006 roku przeszedł gruntowną renowację sfinansowaną przez Gminę Żydowską – odrestaurowano wówczas ponad 200 nagrobków, naprawiono mur cmentarny oraz łukowatą bramę wejściową. Dzięki tym pracom miejsce zachowało swój historyczny charakter i jest dziś dostępne do zwiedzania.

Najczęstsze pytania

Jak daleko jest cmentarz od centrum Strażowa? Cmentarz leży około 25 minut pieszo na wschód od miasteczka, na ścieżce odchodzącej od drogi do Lukavic, na północnym zboczu wzgórza Smrkový.

Ile nagrobków można dziś zobaczyć? Na cmentarzu zachowało się około 250 macew, z czego ponad 200 zostało odrestaurowanych podczas renowacji w 2006 roku.

Kiedy odbył się ostatni pochówek? Ostatni znany pochówek miał miejsce w 1925 roku – spoczął tam Bedřich Stádler ze Strażowa.

Czy cmentarz służył tylko mieszkańcom Strażowa? Nie – korzystały z niego również społeczności żydowskie z Běšin, Čachrova, Radinova, Kunkovic, Neznašova, Všerubów, a nawet odległego Prášilu.

Kto sfinansował renowację cmentarza? Odnowienie w 2006 roku zostało przeprowadzone na koszt Gminy Żydowskiej, obejmując naprawę murów, bramy oraz rekonstrukcję ponad 200 nagrobków.