Chapel of Saint John of Nepomuk

Kaplica świętego Jana Nepomucena to barokowa ruina stojąca na zalesionym wzgórzu niedaleko osady Loreta, należącej do gminy Týnec w powiecie Klatovy, w kraju pilzneńskim w Czechach. Dziś z niegdyś okazałej budowli pozostały głównie obwodowe mury, ale miejsce wciąż przyciąga turystów klimatem opuszczonej leśnej świątyni i widokiem, jaki roztacza się z niewielkiego wzniesienia.

Jak dotrzeć?

Ruiny leżą na wyniesieniu około kilometra na zachód od Lorety, do której dojeżdża się drogami lokalnymi od strony Týnca w powiecie klatowskim. Ostatni odcinek trasy prowadzi pieszo — ścieżka wiedzie od zabudowań Lorety przez las, pod górę, aż do polany, na której stoi kaplica. Ze względu na leśny charakter dojścia warto zaplanować solidne obuwie, zwłaszcza po opadach.

Co warto wiedzieć o historii?

Budowlę wzniesiono w 1730 roku z inicjatywy Maximiliana Norberta Krakovskiego, ówczesnego właściciela pobliskiego zamku w Týncu. Kaplica została zaprojektowana na czworobocznym planie, jako budowla kilkukondygnacyjna, a jej oś celowo poprowadzono w linii z zamkiem — co pokazuje, jak ważne miejsce w krajobrazie posiadłości miała pełnić. Według niektórych ustaleń historycznych sam obiekt na tym miejscu poświęcono już w 1704 roku, w czasach, gdy Jan Nepomucen nie był jeszcze ani beatyfikowany, ani kanonizowany — kult tego świętego rozwinął się dopiero w kolejnych dekadach XVIII wieku.

Świetność budowli nie trwała jednak długo. Kaplicę zamknięto w 1783 roku, a od 1790 roku pozostawiono ją bez opieki, co szybko doprowadziło do postępującej degradacji. W okresie przed drugą wojną światową ruiny czasowo pełniły funkcję punktu widokowego — wykorzystywano zachowane mury jako swego rodzaju wieżę obserwacyjną. Dziś zachowały się jedynie fragmenty obwodowych murów, jednak nawet w tej formie obiekt wpisano na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Co można zobaczyć na miejscu dzisiaj?

Wewnątrz ruin, na posadzce dawnej kaplicy, od 8 listopada 2013 roku znajduje się współczesna instalacja artystyczna „Kapka aneb Hladina hloubky" (Kropla, czyli tafla głębi) autorstwa Kristýny Kužvartové. Młoda artystka zainspirowała się samą przestrzenią opuszczonej budowli pośrodku lasu, tworząc pracę, która nawiązuje dialog między historyczną ruiną a współczesną sztuką. To rzadkie połączenie — barokowe mury sprzed niemal trzystu lat i instalacja sztuki najnowszej w jednym miejscu, z dala od typowych szlaków turystycznych.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ obiekt znajduje się na wolnym powietrzu i dojście prowadzi przez las, najlepszą porą na wizytę jest okres od wiosny do wczesnej jesieni, gdy ścieżki są suche, a dni na tyle długie, by spokojnie wrócić przed zmrokiem. Latem warto wybrać się na spacer w chłodniejszych porach dnia, ponieważ leśny odcinek trasy nie daje wiele cienia na samej polanie przy kaplicy.

Najczęstsze pytania

Kto i kiedy zbudował kaplicę świętego Jana Nepomucena w Týncu? Budowlę wzniesiono w 1730 roku z inicjatywy Maximiliana Norberta Krakovskiego, właściciela zamku w Týncu, choć według niektórych źródeł sam obiekt poświęcono już w 1704 roku.

Dlaczego kaplica jest dziś ruiną? Zamknięto ją w 1783 roku, a od 1790 roku pozostawiono bez opieki, co doprowadziło do stopniowego niszczenia budowli — do dziś przetrwały jedynie fragmenty murów obwodowych.

Co można zobaczyć na miejscu? Poza samymi ruinami barokowej budowli, od 2013 roku wewnątrz znajduje się współczesna instalacja artystyczna Kristýny Kužvartové zatytułowana „Kapka aneb Hladina hloubky".

Jak dojść do kaplicy? Trzeba dojechać do osady Loreta w gminie Týnec, a stamtąd przejść pieszo przez las na wzgórze, gdzie stoi kaplica — jest to droga o charakterze turystycznym, bez dojazdu samochodem na miejsce.